بود جز از ياد موسى . ابن وهب گفته است : يعنى : دل مادر موسى خالى شد از آن الهام كه به او كرديم و فهمانديم پسرش را به او بر ميگردانيم و آن را فراموش كرد و بيقرار شد و نزديك بود كه آشكار كند فرزندى موسى را . و بعضى از مطَّلعين به زبان عرب گفته‌اند : يعنى دل مادر موسى آسوده از نگرانى بود كه ميدانست بچه اش در آب نمرده است . مجمع : در كلمه ى « فارِغاً » سه قرائت است و معنى جمله بعد اين است : نزديك بود از غصّه نام موسى راى آشكار كند و گويد : واى فرزندم ، مقاتل گفته است : از ترس غرق فرزندش نزديك بود فرياد كند و نام او راى بر زبان آرد . جعفر بن حرب گفته است : يعنى چون شنيد كه فرعون ميخواهد فرزندش راى براى شير دادن به او سپارد نزديك بود از خوشحالى بگويد : اين فرزند من است . زجّاج گفته است : يعنى اگر دلش راى محكم نكرده بوديم نزديك بود آن وحى كه به او كرديم آشكار كند و جملگى راى بگويد . « وَكَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ » 14 روح البيان : اين جمله ميفهماند كه از اوّل زندگى با يقين و نيكوكار بوده است . « هذا مِنْ شِيعَتِه وَهذا مِنْ عَدُوِّه » 15 طبرى : قتاده گفته است : يعنى يكى از بنى اسرائيل بود و ديگرى از قبطى و دسته ى فرعونى . « هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ » 15 فخر : 1 - چون در موقع قدرت ، كشتن كافر بهتر بود پس در اين موقع كه موسى قدرت نداشت ترك اولى و تعجيل در كشتن كرده است كه از كارهاى شيطانى است . 2 - مقصود از كلمه ى « هذا » شخص كشته شده است يعنى اينكه من كشتم پديده اى كار شيطان و منحرف بود و از دسته شيطان بود . 3 - مقصود عمل شخص مقتول است كه كفر و مبارزه با اسرائيلى كار شيطانى بود كه من جلوگير شدم و او راى كشتم . « فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ » 17 كشف : يعنى از اين بعد مثل گذشته با فرعونيان آميزش نخواهم كرد .