ابراهيم عاملي ( موثق )
483
تفسير عاملي ( فارسي )
به هيچ وسيله نتوانيد نگاهداريد . و نيز ممكن است در ضمن تثبيت دل پيغمبر باشد كه اندك نگرانى در كار خود نداشته باشد و آسوده باشد اين گفته ها كه در دلش القاء مىشود و بوسيله ى وحى به او ميرسد جملگى از عالم غيب است و الهامات خداوندى كه ممكن است يكبارگى سترده شود و اثرى از آن بر زمين نماند و آنوقت است كه گرفتار بيچارگى شوند و فريادرسى نباشد . و به همين مناسبت در آيت بعد باز تشجيع پيغمبر شده است كه « قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ » يعنى تو خود آسوده باش و بمردم بگو : اگر پرى و آدمى دست بدست هم دهند مانند اين سخن نتوانند آورد 2 - آيت 95 « لَوْ كانَ فِي الأَرْضِ مَلائِكَةٌ » تا آخر شايد اشاره باشد بجواب آنها كه در آيت جلو سخنشان نقل شده است : « أبَعَثَ اللَّه بَشَراً » چگونه آدمى فرستادهء خدا باشد ؟ گفته شده است : اگر آن موجودات كه شما ملك ميناميد جورى باشند كه بواسطه ى مواد و تركيبات بدنى بتوانند بر زمين زندگى كنند البتّه محتاج بتربيت خواهند بود و البتّه خودشان راه مستقيم را نخواهند يافت و محتاج خواهند بود به كسى كه از جنس خودشان باشد و ملك باشد و از عالم غيب صلاح و فساد حقيقى را به آنها بنماياند . پس جاى تعجّب نيست يك فرد انسان كه از جنس شما آدمهاست مأمور و رسول خدا و رهبر شما باشد . 3 - آيت صدم « قُلْ لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ » تا آخر شايد براى به خود آمدن آن مردم است در برابر خواهشهاى ناپسند كه گفتند « لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ » تا آخر ، يعنى آنگاه سخن تو مىپذيريم كه براى ما چشمه هاى آب بر زمين مكّه روان كنى . بجواب گفته شده است شما كه تا اين اندازه زبون و بيچارهايد كه اگر همه چيز را مالك شويد باز از ترس درويشى بخششى نميكنيد چگونه چنين پايدارى و سرسختى نشان ميدهيد و چشم ميداريد كه اين نشدنيها براى شما فراهم شود ؟ 4 - از آيت 105 « وَبِالْحَقِّ أَنْزَلْناه » تا آخر سوره شايد اين آيات در دنباله ى اشاره بسرگذشت موسى و فرعون براى استوارى ارزش قرآن و آرامش دل پيغمبر و يادآورى مردم باشد كه اين گفته ها جملگى درست است و بر حقّ ، نشانهء