ابراهيم عاملي ( موثق )
360
تفسير عاملي ( فارسي )
گويند : اى خدا اينها شريكان ما هستند در بهره اى از زراعت و حيوانات ما . و اين اشاره است برسم عرب بت پرست كه قسمتى از محصول خود را نذر بت خود ميكرد و آن را با خود شريك در سود و استفاده قرار ميداد . « فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكاذِبُونَ » 86 كشف : يعنى بتها ببتپرستان اين گفتار را القاء و اظهار ميكنند كه شما در ادّعاى خود دروغگو هستيد و ما دعوى خدائى نكرديم و شما را بپرستش خود نخوانديم ، و ممكن است مقصود عزير و عيسى و ديگر معبودهاى انسانى و ملك باشد كه چون كافران در جهنّم آنها را ببهشت بينند گويند : اينها شركاى ما هستند كه ما شريك در آفرينش و پرستش قرارشان داديم آنها از بهشت بكافران اين گفتار القاء و اظهار كنند : شما دروغگو هستيد . « وَأَلْقَوْا إِلَى اللَّه يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ » 87 مجمع : يعنى معبودان مجعول در آن روز القاء و اظهار ميكنند به خداوند تسليم خود را . و بعضى گفتهاند مقصود كافرانند كه آن روز به خود ميآيند و اظهار تسليم و بندگى ميكنند ، ولى فايده ندارد چنان كه در دنباله ى اين جمله گفته شده است « و ضلّ عنهم ما كانوا يفترون » يعنى از دست آنها رفته است و باطل شده است آن انتظار دروغ كه از بتها استفاده ميكنند و براىشان شفاعت خواهند كرد . « الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّه » 88 مجمع : ابو مسلم گفته است يعنى آنها كه مسلمين را مانع شدند از ورود به خانه ى خدا ، بعضى گفتهاند : يعنى رو گردان از حقّ بودند ، ديگرى گفته است : يعنى مانع مردم ميشدند از پيروى حق . « زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ » 88 كشف : يعنى يك عذاب براى كفر و يكى براى ممانعت از حقّ ، و افساد و اخلال . « إِنَّ اللَّه يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسانِ ) * - 90 مجمع : عدل يعنى انصاف با مردم و رفتار باعتدال كه انحراف از حقّ و ميل بيك طرف نباشد . و احسان نيكوكارى است و بخشش بىعوض و كمال كوشش براى كار مردم ، ابن عبّاس گفته است : عدل يعنى توحيد و احسان يعنى انجام وظائف دين بعضى گفتهاند : عدل در گفتار است و احسان