ابراهيم عاملي ( موثق )
345
تفسير عاملي ( فارسي )
نميدانند سود و زيان دارد ، ابو علىّ فارسى گفته است : يعنى براى بتهاى نادان بهره اى از زراعتهاى خود معيّن ميكنند ، يا براى آن بتها كه خود آن را خدا نميشناسند حقّ و بهره معيّن ميكنند . « أَمْ يَدُسُّه فِي التُّرابِ » كشف نوشته : و ايشان كه دختر را زنده در خاك مينهادند از بيم فقر ميكردند و از بيم عار كه اگر ناكفوى در وى طمع كند . و گفتهاند صعصعه جدّ فرزدق صد و بيست موؤده از پدران بستده هر يكى به دو ناقه و ايشان را زنده بگذاشته ، و فيه يقول الفرزدق : و جدّى الَّذى منع الوائدات و احيى الوليد فلم توئد يعنى فرزدق افتخار مىكند در اين شعر كه ميگويد : پدر بزرگ من از زنده - بگورى جلو گرفت و بگور كرده را زنده كرد و دگر زنده اى بگور نرفت . « أَلا ساءَ ما يَحْكُمُونَ » - مجمع : يعنى بد حكم ميكنند كه براى خود آنچه ميخواهند و براى خدا دختر معيّن ميكنند و يا بد حكم ميكنند كه پسر را بر دختر ترجيح ميدهند . « لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَلِلَّه الْمَثَلُ الأَعْلى » 60 طبرى : يعنى : براى مشركين مثل زشتى است كه براى هر كس بگويند بدش ميآيد ، و براى خدا زيباتر مثل است كه اقرار بتوحيد و يكتائى او است . مجمع : يعنى براى كافران صفت بدى است كه خوارى و رو سياهى باشد و براى خدا سلطنت است و قدرت . يا براى اين كافران صفات نقص است كه جهل و كفر و ضعف و احتياج به فرزند نرينه و پسر و كشتن دختر و رهائى از ننگ و فقر باشد و براى خدا ربوبيّت و استغناى از فرزند . « وَلَوْ يُؤاخِذُ اللَّه النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ ما تَرَكَ عَلَيْها مِنْ دَابَّةٍ » 61 كشف : اين جمله سه جور معنى شده است : 1 - اگر خداوند كفّار را در دنيا مجازات ميكرد جنبنده اى بر روى زمين نميماند 2 - اگر مجازات كند كافرى و ستمكارى بر زمين نميجنبيد ، 3 - اگرستمكاران به دنيا مجازات شوند كسى باقى نميماند و نسل آدم