خوانده است كه عطف بر « ان يقول » باشد « وَالَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّه » 41 فخر : ابن عبّاس گفته است : اين آيه براى شش نفر از اصحاب پيغمبر نازل شد : صهيب ، بلال ، عمّار ، خبّاب ، عابس ، جبير كه اينها غلامان اعراب قريش بودند و در فشار اختيارداران خود چون مؤمن شده و بپيغمبر ( ص ) گرويده بودند ، بعد از هجرت صهيب گفت : من پيرم و از من سودى و زيانى بشما نميرسد آزادم گذاريد تا آنچه دارم بشما گذارم ، او را آزاد كردند بمدينه رفت و ابو بكر به او گفت : چه سودى نصيب تو شد كه چنين آيه برايت نازل شد . و آن عدّه ى ديگر بميل كافران رفتار كردند و آنچه نسبت بپيغمبر ميخواستند اينها [ به تقيّه ] ميگفتند ، تا فرصت يافتند و هجرت كردند . « لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً » 41 مجمع : روايت شده است : هر وقت عمر بيكى از مهاجرين چيزى ميداد ، ميگفت : اين را بگير كه همان وعده ى خداوندى است و ذخيره ى آخرتى تو برتر از اين است ، و اين آيه را ميخواند « * ( وَالَّذِينَ هاجَرُوا ) * تا - * ( لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً ) * - الى آخر » . « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ » 43 طبرى : جابر از امام باقر نقل كرده است : مقصود از اهل ذكر ما اهل بيت پيغمبر هستيم . مجمع : زجّاج گفته است : يعنى از هر عالمى و مطَّلعى اين را سؤال كنيد ابن عبّاس و مجاهد گفته‌اند : يعنى از علماء يهود و مسيحى بپرسيد كه مطَّلع هستند ابن زيد گفته است : يعنى از آنها كه مطَّلع به قرآن هستند بپرسيد . « بِالْبَيِّناتِ وَالزُّبُرِ » 44 طبرى : يعنى نشانه هاى راستى ادّعاى آنها و كتابها . « يَأْتِيهِمُ الْعَذابُ » 45 مجمع : ابن عبّاس گفته است : مقصود اين است كه عذابى بر سر وقت آنها برسد كه جنگ بدر بود و نابودى كافران . « أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى تَخَوُّفٍ » 46 ابو الفتوح نوشته است : كلبى و ضحّاك گفتند : يعنى گروهى را بگيرد به عذاب و گروهى را رها كند تا آنان كه مانده باشند