بحقّ است مثل مجازات آشوب طلبها و جنگهاى سخت كه موجب زياده روى و كشتار و خرابى مىشود ، چنان كه در اين آيه است « وَالَّذِينَ إِذا أَصابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُونَ » و « الَّذِينَ يَظْلِمُونَ النَّاسَ وَيَبْغُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ » . « إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى أَنْفُسِكُمْ » 23 كشف الاسرار نوشته است : گفته‌اند : سه چيز است كه هر كه كند و بال آن بوى رسد : يكى مكر است براى اين آيه « وَلا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِه » ديگر نكث است براى اين آيه « فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِه » سوّم بغى است براى اين آيه . « مَتاعَ الْحَياةِ » طبرى و عبده : كلمه ى « متاع » حال است به اين معنى كه تباهكارى و افساد شما به صورت استفاده ى از سودهاى زندگى است . « فَاخْتَلَطَ بِه نَباتُ الأَرْضِ » 24 طبرى : يعنى بواسطه ى باران انواع گياه از زمين روئيد و سبز شد مجمع : چون باران داخل اجزاى تركيبى گياه مىشود ، پس مخلوط و آميخته ى آن مىشود ، و بعضى گفته‌اند : معنى جمله اين است كه بواسطه ى باران انواع گياه به يكديگر مخلوط مىشود چنان كه در جمله ى بعد تفصيل آن گفته شده است كه بعضى خوراك انسان است كه البتّه آن هم چند جور است و بعضى خوراك حيوان است كه آن نيز انواعى دارد . ابو الفتوح : چون آب از گياه جدا نيست و تا آب داشته باشد سبز و زيبا است « كلمه ى » اختلط گفته شده است . « وَازَّيَّنَتْ » 24 مجمع : قرائت مشهور همين است كه تغيير « تزيّنت » است بر وزن « تفعّلت » به اين طور كه تاء و زاى قريب المخرج هستند تاء را به صورت زاى و آن را ساكن و مشدّد با افزايش همزه باوّل تلفّظ كرده‌اند ، و ابو العاليه و شعبى و غيره « ازينت » بر وزن « افعلت » با همزه ى زايد در اوّل تلفّظ كرده‌اند ، و ابى عثمان « ازيانت » قرائت كرده است كه بر وزن « افعالَّت » با سكون الف و تشديد لام بايد باشد ولى چون الف و لام دو ساكن هستند و غير پسند در تلفّظ ، الف را با حركت فتحه به صورت همزه ى مفتوح تلفّظ كرده‌اند ، و در كيفيّت تشبيه اين آيه اختلاف