« فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُراً مِنْ قَبْلِه أفَلا تَعْقِلُونَ » 16 عبده : يعنى مگر عقل نداريد كه تشخيص دهيد ارزش و مقام شخصى را كه چهل سال با شما زندگى كرده است و نه علم و نه كتاب و نه معاشرت با عالم و سخنگو و شاعر داشته ، نه چيزى خوانده ، نه دينى پذيرفته ، و اكنون سخنى و علمى آورده كه همه ى سخنگويان و حكما و علماء را بيچاره كرده است . آيا اين طور آدم توانائى اظهار از خود و تغيير چيزى را دارد يا فقطَّ بايد از عالم ديگر به او الهام شود تا بگويد ؟ و از امتيازات پيغمبر اسلام ( ص ) بر ديگران همين است كه او هيچ سابقه ى علم و دانش نداشته است و در قرآن اشعارى به آن نشده است ولى براى موسى گفته شده است « وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّه وَاسْتَوى آتَيْناه حُكْماً وَعِلْماً » يعنى چون بسى سالگى رسيد به او حكم و علم داديم ، و براى يوسف است « وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّه آتَيْناه حُكْماً وَعِلْماً » و براى يحيى است « آتَيْناه الْحُكْمَ صَبِيًّا » يعنى در بچگى به او نيروى حكومت و قضاوت داديم ، و علماى امروز از تحقيقات و تتبّعات آثار علمى و نفسانى بشر به اين نتيجه رسيده‌اند كه استعداد انسان براى پيشرفت علم و تكميل عقل و جنبش بسوى نهضت ملَّى از دوران نشو و نموّ او نمودار مىشود و در بيست سالگى تا سى ساله بحدّ كمال ميرسد ، و اگر كسى تا سنّ سى و پنج سال نبوغى در فنّى از خود نشان نداد و اقدام به عمل مهمّى نكرد ، ممكن نيست نبوغ و كار تازه ى بيسابقه ى علمى و عملى مهمّ از او نمودار شود ، و تمام مظاهر شخصيّت تربيتى و رهبرى پيغمبر ( ص ) پس از چهل سال بود ، پس تحقيقات علماى علم النّفس و علم الاجتماع پشتيبان بزرگى است براى اثبات پيدايش شخصيّت پيغمبر و نبوغ او از عالم غيب و ما وراى طبيعت . « وَلا أَدْراكُمْ » 16 ابو الفتوح : حسن بصرى « ادرئكم » با همزه خوانده است بمعنى لا اعلمكم و اين لغت بنى عقيل است كه ياء را تبديل بهمزه ميكنند ، و نيز قبيله ى طىّ اين طور تلفّظ ميكنند ميگويند : « اعطأت ، و لبّأت ، و جارأة و ناصأة » در اين كلمات « اعطيت ، لبّيت ، جارية ، ناضية » ، و قرائت ابن كثير « و لادريكم » است كه « درى » بيهمزه خوانده است و معنى اين است كه خدا بشما تعليم نداده است