ابراهيم عاملي ( موثق )
167
تفسير عاملي ( فارسي )
گفته شده است . و بعضى گفتهاند يعنى آيات است براى آنها كه بپرسند و آنها كه نپرسند و قسمت دوّم بقرينه ساقط شده است مثل اينكه ميگويند : آيا پى اين كار رفتن خوب است ؟ و قسمت دوّم « يا بد است » بقرينه ساقط مىشود . مجمع : ابن كثير « آية » به صورت مفرد قرائت كرده است . « إِنَّ أَبانا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ » 8 مجمع : مردم مدينه و كسائى « مبين » با تنوين رفع خواندهاند و ديگران با تنوين جرّ . و سيد مرتضى گفته است : دليل نداريم كه آن برادران كه چنين كارها كردهاند پيغمبر بودهاند و ممكن است آن اسباط كه پيغمبران بودند غير اينها باشند و ظاهر آيات نمىفهماند كه همه ى اولاد يعقوب و اسباط چنين رفتار با برادر كردند . جبّائى گفته است ممكن است آنها در سنّ غير بلوغ بودهاند و مكلَّف نبودهاند كه چنين رفتار كردهاند بدليل اينكه اين جمله ها « يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ » كه معلوم مىشود در سنّ بازى و تفريح بودهاند . و از امام باقر ( ع ) پرسيدند : آيا اولاد يعقوب پيغمبر بودند ؟ فرمود : نه ، ولى اسباط بودند و اولاد پيغمبران كه تا آخر عمر توبه كردند و متوجّه به كار خود شدند . « غَيابَتِ الْجُبِّ » 10 مجمع : « غيابات » به صورت جمع با تخفيف و هم با تشديد ياء خواندهاند و هم « غيبة » بدون الف خواندهاند « 1 » . « يَخْلُ لَكُمْ وَجْه أَبِيكُمْ » 9 عبده : يعنى تمام توجه پدر بشما خواهد بود . و اين جمله يگانه گوهر گرانبها است كه نمايش داده است دوستى فرزند اختيارى - نيست و با جنايت محروم كردن از ديدار عزيزترين فرزند باز شما را دوست خواهد داشت . « قَوْماً صالِحِينَ » 9 تنوير المقباس : يعنى شما مردم توبه مىكنيد و درستكار مىشويد ، و بعضى گفتهاند : يعنى از آن پس كار شما با پدرتان خوب و رو به راه مىشود .
--> ( 1 ) مراد از « غيابت الجبّ » جائى است كه قبل از رسيدن به آب براى لايروبى يا جهات ديگر تهيّه مىكنند ، و ميتوان در آنجا كسى را زندانى و پنهان كرد . ( مصحّح )