ابراهيم عاملي ( موثق )
127
تفسير عاملي ( فارسي )
مردم مدين [ ز مهر خدا ] بدورند بدانگونه كه ثموديان بدور شدند . سخن مفسّرين : « أَراكُمْ بِخَيْرٍ » 84 طبرى : ابن عبّاس و حسن بصرى گفته - اند : يعنى شما بدوران ارزانى و فراوانى هستيد ، قتاده و ابن زيد گفتهاند : يعنى شما داراى مال و سرمايه هستيد . [ ابو الفتوح : تحذير مىكند ايشان را از زوال نعمت و غلاء و گرانى و بدل شدن خصب ( فراوانى ارزاق ) و فراخى بقحط و تنگى ، يعنى شما اين ميكنيد كه شما را به آن حاجت نيست ] . « ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ » 86 مجمع : يعنى من نگهبان نعمتهاى شما نيستم . بعضى گفتهاند : يعنى من به كار خوب و بد شما كار ندارم ولى خداوند حافظ اعمال است و سود و زيانش با او است . و بعضى گفتهاند : يعنى من مواظب ترازوى شما نيستم كه كم يا زياد بفروشيد فقطَّ يادآورى ميكنم و راهنمائى . « أصَلاتُكَ » 86 مجمع : عموم قاريها « صلواتك » با واو به صورت جمع خواندهاند و مردم كوفه « صلاتك » به صيغه ى مفرد قرائت كردهاند . « إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ » 88 فخر : بيّنه سعادت روحانى است و رزق حسن مال و روزى است و مقصود اين است : چون خدا چنين نعمتها به من داده است چگونه جايز است خيانت كنم و آنچه دستور داده است ابلاغ نكنم . كشف نوشته است : اين بيّنت كه نورى است كه در دل تابد تا خاطر از حرمت پر كند و اخلاق را تهذيب كند و اطراف را ادب كند نه پيش دعا حجاب گذارد نه پيش فراست بند نه پيش اميد ديوار ، از اينجا آغاز كند علم ربّانيان و يقين عارفان و ناز دوستان . « وَما أُرِيدُ أَنْ أُخالِفَكُمْ » 88 تبيان : اين جمله را دو معنى كردهاند : 1 - اين سخنان من و جلوگيرى از كمفروشى شما نه براى آن است كه بر خلاف دستور خودم رفتار كنم و كمفروشى كنم تا سود آن بخودم برسد ، 2 - من هرگز از اين سخن