ابراهيم عاملي ( موثق )

75

تفسير عاملي ( فارسي )

بحقّ ، در مجازات قاتل و بزهكار و مرتدّ است . تفسير نفحة الرّحمن نهاوندى : از پيغمبر روايت شده است : كشتن مسلمان جايز نيست مگر بيكى از سه جهت : 1 - زناى محصنه ، 2 - كفر پس از ايمان ، 3 - كشتن كسى بناحقّ . « إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » 153 مجمع : مگر بروش نيكو و خلق خوش و در معنى آن چند قول است : اوّل - مجاهد و ضحّاك گفته‌اند : يعنى جايز است تصرّف در مال يتيم براى تجارت و افزايش آن ، دوّم - ابن زيد و جبّائى گفته‌اند : يعنى جايز است تصرّف در مال يتيم بر قيّم او فقطَّ براى خوردن به اندازه ى مرسوم ولى براى لباس و غير آن روا نيست ، سوّم - يعنى جواز تصرّف براى حفظ مال يتيم است تا هنگام رشد او . « حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّه » 153 ابو الفتوح نوشته است : شعبى و يحيى بن يعمر گفتند : ؟ ؟ ؟ « اشدّ » وقت حلم و بلوغ و كمال عقل باشد كه حسنات و سيّئات بر او نويسند ، كلبى گفت : از هجده سال تا سى سال ، سدّى گفت : سى سال . مجمع : ابو حنيفه گفته است : چون يتيم بيست و پنج ساله شد مال را به خودش بدهند و پيش از اين عمر اگر از او آثار رشد ديده نشود نبايد در تصرّف مال آزادش بگذارند ، و بعضى گفته‌اند : اندازه ى معيّن ندارد و هر وقت بالغ شد و عقلش كامل و نمونه ى رشد در او مشاهده شد بايد مالش را به خودش بدهند . « وَأَوْفُوا الْكَيْلَ » 153 تأويلات كاشانى : يعنى مواظب باشيد و در هر چيز عدالت را ميان خود و مردم را حفظ كنيد . « لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها » 153 طبرى : چون معلوم است كه كسى راضى نيست در معاملات خود زيادتر بدهد و يا كمتر بگيرد و اين عمل بر مردم دشوار است ، از اين جهت دستور داده شده است كه حقّ اشخاص را به اندازه ى خودش بدهند نه زياد و هم حقّ خود را بگيرند نه كمتر ، اين است كه گفته شده است : كسى بيش از توانائيش مكلَّف نيست .