ابراهيم عاملي ( موثق )
6
تفسير عاملي ( فارسي )
بچه ها گردو بازى ميكنند و كودكى به آنها مينگريست و ميگريست ، با خود انديشيدم كه از افسوس ميگريد كه جوز ندارد تا با ديگران شريك شود ، به او نزديك شدم و گفتم : اگر براى جوز گريه ميكنى ميخرم برايت تا با كودكان همبازى شوى ؟ او بر من نگريست و گفت اى بيخرد ما را براى بازى نيافريدهاند ، گفتم : پس براى چه آفريده شدهايم : گفت : براى علم و عبادت ، گفتم : اين از كجا گوئى ؟ گفت از گفتار خداوند : كه در قرآن است : « أفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ » يعنى گمان داريد بيهوده آفريده شدهايد و بازگشت بسوى ما نداريد ؟ و باز اهل تقوى و مردم عقبى پى هوى و هوس هستند نسبت به آنان كه مرد خدا و اهل مولى هستند ، چون اينها از هر دو عالم بيزارند و غير حقّ نمينگرند ، و صاحب محمّديه گفته است : سالكان درگهت را هر دو عالم يك نفس والهان حضرتت را هست از حورى ملال و در اين آيه « فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّه عَلَيْه إِنْ كُنْتُمْ بِآياتِه مُؤْمِنِينَ » اشاره است كه علامت ايمان آن است كه خوردن بموجب حكم شرع باشد ، نه آنچه طبع و ميل وادار مىكند . « وَذَرُوا ظاهِرَ الإِثْمِ وَباطِنَه » 121 طبرى : قتاده گفت يعنى گناه كم و زياد و گناه پوشيده و آنچه آشكارا انجام شود ، و سعيد بن جبير گفته است : « ظاهِرَ الإِثْمِ » تزويج محارم است كه مادر و خواهر و غيره باشد چنان كه در آيه تشريح شده است « لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ » تا آخر و « باطِنَه » بزهكارى و عمل نامشروع است ، سدّى گفته است : « ظاهِرَ الإِثْمِ » عمل نامشروع با زنهاى معروفه است ، و باطنه رفيق - بازى و آميزش با زنهاى ظاهر الصلاح است . ضحّاك گفته است : مردم پيش از اسلام گناه با زنها را پنهانى حلال مى - دانستهاند ، در آيه نهان و آشكار حرام شده است . ابن زيد گفته است : ظاهر آن گناه است كه مردم برهنه و مكشوف طواف كعبه ميكردند ، و باطن بزهكارى با زنان است .