كه البتّه خدا نمودار كند آنچه را ز آن انديشناك بوديد و پرهيز داشتيد 66 و اگر از ايشان بپرسى [ چه در دل داريد و چرا پيغمبر را مسخره مىكنيد ؟ ] به پاسخت گويند : سرگرم بوديم و به بازى سخنى مىگفتيم ، به آنان بگو : مگر شود به خدا و آيات او و پيغمبرش فسوس نمود . شما پوزش از كرده ى خود نخواهيد كه پس از مسلمانى بيدين شديد و اگر دسته اى را ز شما [ كه پشيمانند ] ببخشيم گروه دگر را به سزاى گناهكارى شان بيازاريم [ كه بر نفاق بماندند و باز نگشتند ] . سخن مفسّرين : « قُلْ أُذُنُ » 61 طبرى : كلمه ى اذن مشتقّ است از گفتار عرب « هو رجل اذنة » بر وزن فعله بضمّ فا و سكون عين يعنى زود چيز را مى - شنود و ميپذيرد . « قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ » 61 مجمع : عاصم « أُذُنُ خَيْرٍ » با ضمّ و تنوين اذن و خير قرائت كرده است و ديگران باضافه ى اذن بخير قرائت كرده‌اند . و نافع در همه ى قرآن « اذن » با سكون ذال قرائت كرده است . و معنى جمله اين است : گوش ميدهد به آنچه خير شما است كه وحى باشد . و بعضى گفته‌اند : يعنى او خير و خوبى را ميشنود و به آن عمل مىكند . و آنكه هر دو را با تنوين خوانده است معنى اين است : اگر او گوش باشد بهتر است براى شما چون سخنتان را ميشنود و عذرتان را مىپذيرد ، و اگر چنين نباشد ، بر ضرر شما است ، پس چرا آنچه را خير شما است عيب او ميشماريد ؟ تأويلات كاشانى : كمالات انسان مولود پذيرش است و انفعال و قبول ، و هر چه و هر كه اين خاصيّت او شديدتر و براى پذيرش آماده تر باشد استعداد تكامل او بيشتر است و عالىتر ، و اين آمادگى و نرمى طبيعت غير از ضعف و كندى ذهن است و بلاهت كه بهر چيزى تسليم باشد و هر سخن و هر انديشه ى باطل را باور كند و درست بداند . و پيغمبر به اين حالت ستوده شده است كه در برابر خير و سعادت ملايم است و پذيرا و اگر بر خلاف اين بود و سخت و خشك و با قساوت غير قابل انعطاف بود ، قابل اين كمالات نبود و به اين مقام نميرسيد . پس صفاى روح و