ابراهيم عاملي ( موثق )

39

تفسير عاملي ( فارسي )

آيه دوستى ستمكاران و آتش براى اهل جهنّم گفته شده است ، 3 - اين آيه ميفهماند كه چون مردم ستم پيشه كردند ظالمى مثلشان بر آنها مسلَّط خواهد شد ، پس اگر بخواهند از شرّ امير ستمكار آسوده شوند ، بايد ترك ظلم كنند . ( نويسنده گويد : اين نتيجه و جزء دوّم از آيه استفاده نميشود اگرچه اصل مطلب درست است ) . و نيز آيه ميفهماند كه مردم ناچار هستند كه حاكم داشته باشند ، چون در آيه ستمكاران را از حاكم ستمكار آزاد نگذاشته است ، پس براى مردم صالح البتّه حاكم صالح هست كه رهبر آنها باشد . و علىّ عليه السّلام فرموده است : مردم نيازمند هستند به حاكم چه عادل چه ظالم ، چون سخن آن حضرت را شنيدند ، از كلمه ى ظالم تعجّب كردند و منكر شدند كه به حاكم ظالم احتياج نيست ، فرمود : براى امنيّت راهها و تهيّه ى وسائل نماز مردم و حجّ آنها چنين حاكم كافى است . و روايت شده است كه اباذر از پيغمبر ص خواهش كرد كه به او امارتى بدهد ، فرمود : « انّك ضعيف و انّها امانة و هي في القيامة خزي و ندامة الَّا من اخذها بحقّها و ادّى الَّذى عليه فيها » يعنى تو مرد اين كار نيستى چون حكومت امانتى است كه در عالم ديگر موجب خوارى و پشيمانى است مگر كسى بتواند به خوبى آن را به آخر برساند . تفسير نفحه الرّحمن نهاوندى : يعنى همانطور كه دوستى ميان جنّ و انس يا ميان مؤمنين است با خداى خود ، همين طور است دوستى و همكارى ستمكاران با يكديگر ، و از كتاب كافى از امام باقر عليه السّلام روايت شده است : خدا جلو ميگيرد از ستم ستمكار بوسيله ى ستمكار ديگر و همين است معنى اين آية « وَكَذلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضاً » . روح البيان : در حديث است كه ستمكار وسيله ى دادگرى خداوند است - در زمين كه انتقام ديگران با او است ، آنگاه خودش بانتقام ظلم خود گرفتار مىشود . و از زبور داود نقل است : كه منافقى را بوسيله ى منافقى ديگر بسزاى گناهش ميرسانم سپس همه ى منافقين مجازات خواهند شد ، و در مثنوى است :