[ معنى لغات : حسبك - يعنى كفايت كند تو را . حرّض - از مصدر تحريض ، وادار كردن ، برانگيختن و تحريص نمودن كسى را به كارى و چيزى ، رنگ كردن ، كهنه شدن حاشيه جامه . ] جهت نزول : اسباب النّزول : سعيد جبير از ابن عبّاس نقل كرده است چون عدّه ى مسلمانان به سى و نه مرد رسيد و يك نفر زن مسلمان شد و عمر هم اسلام پذيرفت اين آيه نازل شد « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ » در مجمع البيان از كلبى نقل كرده - است : اين آيه در بيابان پيش از اقدام به جنگ در بدر نازل شد . و در تفسير تنوير المقباس ابن عبّاس جمله ى « حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ » را معنى كرده است : در روز جنگ بدر . ترجمه : 64 اى پيغمبر خدا و همان مؤمنان كه پيروت شدند تو را بس باشد 65 اى پيغمبر مؤمنان را وادار به جنگ با كافران كن كه اگر بيست تن ز شما شكيباى در جنگ باشند بر دو صد تن چيره شوند و اگر صد كس از شما باشند بر هزار كافر چيره خواهند شد چه آنها گروهى هستند كه نمىسنجند [ و سود فداكارى را در نمى - يابند ] 66 اى پيغمبر هم اكنون خدا بار شما سبك كرد و دانست كه در شما سستى و ناتوانى باشد پس اگر صد نفر شكيبا از شما بود بر دو صد نفر چيره شوند و اگر از شما هزار باشد بر دو هزار تن به فرمان خدا چيره خواهند شد ، و البتّه خدا با صابران باشد . سخن مفسّرين : « قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ » 65 طبرى : يعنى چون اجر و نتيجه ى صبر و پايدارى را نمىدانند كه در آينده به اين عالم و آن عالم چه بهره ها به آنها مىرسد . « الآنَ خَفَّفَ اللَّه » 66 طبرى : اوّل كه مسلمين عدّه اى محدود و با ثبات بودند موظَّف شدند كه هر نفر با ده فرد دشمن برابر شود و چون مسلمين زياد شدند و همه گونه مردم در آنها يافت شد اين حكم نسخ شد و دستور داده شد كه هر فردى با دو كافر برابر شود . و اين جمله براى بيان اين مطلب است .