ابراهيم عاملي ( موثق )
332
تفسير عاملي ( فارسي )
و بخصوص آن نتيجه ى معكوس كه نصيب آنها شد و عده ى هزار نفرى از سيصد و اندى نفر شكست خورده و اسير شدند همه ى اين حوادث مولود وسوسه ى شيطان بود و گر نه عقل و خرد آدمى حكم مىكرد كه روش خود را عوض كنند و از اين حوادث پند بگيرند ، 3 - نام شيطان و سخن او كه من پشتيبانم و شما در جوار و پناه من هستيد ، و در آخر فرار او و اظهار ترس از عذاب ، همه ى اينها كه در اين آيه گفته شده است شايد از آن جهت بوده است كه چون مردم آن روز با كلمات جنّ و شيطان سر و كار داشتهاند با اين طور جمله به آنها فهمانده شده است كه اين گونه اعمال و مبارزات در برابر راه خدا و سعادت بشر مولود انحراف از طريق عقل و فكر آدمى است و تحريك شيطانى كه به موجب غرور و خودپسندى و رياكارى خواسته هاى باطل و ناحقّ انسان در جلو چشمش مجسّم مىشود و به شكل شخصى دلسوز به او نويد كمك مىدهد و تحريكش مىكند ، و همان صورت در موقع كمال اضطرار هم نمودار مىشود و شخص را مأيوس مىسازد . [ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 50 تا 54 ] وَ لَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبارَهُمْ وَذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ ( 50 ) ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللَّه لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ( 51 ) كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّه فَأَخَذَهُمُ اللَّه بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّه قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ ( 52 ) ذلِكَ بِأَنَّ اللَّه لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ ( 53 ) كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَكُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ ( 54 ) معنى لغات : دأب - طريقه و روش ، پيوسته دست اندر كارى معين بودن .