ابراهيم عاملي ( موثق )
270
تفسير عاملي ( فارسي )
« وَمِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ » 182 مجمع البيان : عيّاشى از علىّ عليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت سوگند ياد فرمود كه اين امت به هفتاد و سه دسته تقسيم خواهند شد و فقطَّ يك دسته به راه راست است و نجات يافته و ديگران همه گمراه هستند و به آتش ، آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود : و از امام باقر و صادق ( ع ) نقل شده است كه مقصود از اين جمله ما هستيم . « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ » 183 امام فخر : چون گنجينه هاى شاهنشاهى ايران را نزد عمر بردند ، گفت : اى خدا به تو پناهنده مىشوم كه مستدرج باشم و به تدريج سرگرم اين مال و سرمايه شوم و غافل باشم و ناگهان از خود بىخبر و گرفتار عذاب تو شوم چون شنيدم كه مىگفتى : « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ » . تفسير حسينى نوشته : امام قشيرى قدّس سرّه فرموده : كه استدراج اعطاى برّ است و انساى شكر يعنى نعمت بديشان مىدهد و سپاسدارى آن بر دل ايشان فراموش مىگرداند تا وقتى كه مستحقّ عقوبت مىشوند . « أوَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا ما بِصاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ » 185 مجمع : در « يتفكّروا » جمله تمام مىشود يعنى آيا اين كافران در گفتار و رفتار پيغمبر فكر نمىكنند ، و جمله ى بعد نتيجه جمله ى اوّل مىشود ، و معنى چنين است : پس از فكر و دقّت در احوال او خواهند توانست تصديق كنند كه اين شخص ديوانه نيست . چون پيغمبر شبى بر كوه صفا بالا رفت و اعراب قريش را تيره به تيره هر يك را به خداپرستى دعوت مىفرمود و از عذاب خدا مىترساند ، چون روز شد ، آنها مىگفتند : محمّد شب گذشته ديوانه شده بود كه تا صبح فرياد مىكرد ، اين آيه براى جواب و جلوگيرى از اين گفتار نازل شد . « وَنَذَرُهُمْ » 187 مجمع : عراقيها با ياء و جزم راء قرائت كردهاند و ديگران با نون و رفع راء خواندهاند . سخن ما همان است كه در ترجمه و نقل از ديگران نوشتهايم .