ابراهيم عاملي ( موثق )
237
تفسير عاملي ( فارسي )
شده است كه هدايت و رحمت براى آنها است كه داراى خشيت و رهبت هستند و در ترس و خوف ميباشند ، چون آنها مىتوانند استفاده كنند ، از براى اينكه خشيت و رهبت مولود معرفت است و نشانه ى آن ترك هوىپرستى است و جنگ با نفس و شيطان ، و گفتهاند : « رحموت خير من رهبوت » يعنى اگر از تو بترسند بهتر است تا به تو رحم كنند و دلسوز تو باشند . و چون تخليه اوّل لازم و بعد تحليهء خشيت و رهبت مستلزم تحليه است كه اوّل درجه ى اخلاق و صفاى نفس است و خشوع است و وفا . حسن بصرى گفت : سگ را اگر بزنى و از پيش برانى ، چون پاره اى نان به او دهى باز آيد و كينه در دل نگيرد ، و اين علامت خشوع و تواضع او است ، پس آدمى نبايد از سگ كمتر باشد ، حافظ گفته است : منم كه شهره ى شهرم بعشق ورزيدن منم كه ديده نيالودهام به بد ديدن وفا كنيم و ملامت كشيم و خوش باشيم كه در طريقت ما كافرى است رنجيدن بمىپرستى از آن نقش خود بر آب زدم كه تا خراب كنم نقش خود پرستيدن به پير ميكده گفتم كه چى است راه نجات بداد جام مىو گفت راز پوشيدن برحمت سر زلف تو واثقم ورنه كشش چو نبود از آنسو چه سود كوشيدن مبوس جز لب معشوق و جام مىحافظ كه دست زهد فروشان خطاست بوسيدن سخن ما : بطورى كه مكرّر گفتهايم ، شايد اين قضايا براى زشتى افكار بتپرستى و معرفى مردم جاهل و پند و عبرت ديگران باشد ، چون با اينكه پس از عبور از دريا بموسى پيشنهاد بتسازى كردند و جواب شنيدند ، باز در غياب او خود بچنين عمل