ابراهيم عاملي ( موثق )

231

تفسير عاملي ( فارسي )

ابو الفتوح نوشته است : حسين بن الفضل گفت : يعنى چون كلمتى را يابند محتمل معانى و وجوه ، حمل كنند على احسن الوجوه ، بعضى گفتند : مراد آن است كه در تورات هم فريضه است و هم سنّت ، اخذ بالاحسن آن باشد كه جمع كند ميان فريضه و سنّت ، و هم فريضه به كار آرد و هم سنّت . « سَأُرِيكُمْ دارَ الْفاسِقِينَ » 143 تفسير روح المعانى آلوسى : قتاده گفته است : مقصود از « دارَ الْفاسِقِينَ » خانه هاى فرعون و پيروان او است ، كلبى گفته است : ملَّتهاى نابود شده ى قديم است كه عاد و ثمود باشند ، و هم نقل شده است مقصود عمالقه و سلاطين ستمگر شام است كه بنى اسرائيل به آن سرزمينها وارد شدند حسن بصرى و عطا گفته‌اند : مقصود جهنّم است ، و مقصود از مجموع اين جمله تشديد و تأكيد عمل بمفاد جمله ى جلو است بطور تهديد كه سزاى مردم نافرمان آن است كه به زودى خواهيد ديد زندگى آنها چگونه ويران شده است ، و يا شما را به زودى در آنجا وارد خواهيم كرد و بتصرّف شما خواهد آمد تا بدانيد مجازات آن جور فكر و كار اين خوارى و بيچارگى است . « سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ » 144 آلوسى : يعنى چون در كبر و غرور و نافرمانى اصرار ميكنند ما هم جلوگيرشان ميشويم از فهم و توجّه بمواعظ و احكام كه در الواح است ، و مفاد اين جمله نظير آن جمله است كه در سوره ى ديگر گفته شده است « فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّه قُلُوبَهُمْ » و بعضى گفته‌اند : مقصود اطمينان بوعده ى جمله جلو است كه گمان نرود با بودن فاسقين چگونه بنى اسرائيل به آن جا وارد خواهند شد ، و معنى جمله اين است كه آنها را از قدرت معارضه ى آيات برميگردانيم ، و نابودشان ميكنيم تا شما بتوانيد به آن جا وارد شويد . تفسير حسينى : از ذو النّون مصرى قدّس سرّه منقول است كه خداى تعالى نميخواهد كه گرامى سازد دلهاى مدّعيان باطل را بمكنون حكمتهاى قرآنى لا جرم از دلهاى ايشان قابليّت قبول آن سلب كرده ، بيت : حيف است چنين گنج در آن ويرانه حكمت نكند فهم يقين ديوانه