ابراهيم عاملي ( موثق )
213
تفسير عاملي ( فارسي )
« تَلْقَفُ ما يَأْفِكُونَ فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » اين است كه عصاى موسى كار جادوها را نابود كرد ، و راه نابود كردن و نماياندن حقيقت كار به اين است كه چون عصا را انداخت مردم ديدند كه ابزار جادوها ريسمان است و چوب و حقيقت قضيّه نمودار شد كه آنها چكار كردهاند و چطور مردم را گول زدهاند ، و اگر آن طور كه نقل كردهاند : عصاى موسى همه ى آن مار و ديگر جادوها را ميبلعيد و فرو ميبرد حقيقت كار جادوها نمايان نميشد و فقطَّ جادوئى ميبود برتر از جادوى ديگران يعنى عمل موسى با كار جادوها يك جور بود با اين تفاوت كه كار موسى كاملتر و بهتر بوده است ولى آنچه درست و نادرست را از هم جدا كند و بفهماند كه عصاى موسى براى هميشه زنده است و مفيد و ابزار جادوها چشم بندى و اغفال است به اين وسيله فراهم مىشود كه پرده ى عمل جادوها بالا زده شود ، و مردم را چشم و گوش باز شود ، و ببينند كه چند چوب و ريسمان بوسيله ى جيوه و يا چيز ديگر و تابش آفتاب و مهارت و چابكى است كه در چشم آنها به صورت مار و يا موجود عجيب و مهيب نمودار شده است ، و براى مردم ثابت و مدلَّل شود كه مهارت و حيله و صنعت چه چيز است و آيت الهى و قدرت ما فوق طبيعت و وسائل اختيارى بشر كدام است ، و در هر صورت عصاى موسى بيكدم تمام افكار و عقايد و تزوير و مهارت و صنعت و قدرت و اوهام را نابود كرد و همين است معنى لقف ولى نميتوانيم بفهميم كه با چه وسيله و موجبى از آن عصا چنين عملى انجام شد ، زيرا آن آيت الهى و قدرت نمائى خداوندى بود نه صنعت و هنر آدمى كه بتوانيم راه كار آن را بجوئيم و بيابيم . « فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » 116 مجمع : مجاهد و حسن بصرى گفته - اند : يعنى درستى پيغمبرى موسى و معجزه ى او نمودار شد ، و بعضى گفتهاند : يعنى نمودار شد كه عصا ما راست بحقيقت و درستى . تفسير عبده : اين جمله بهتر نمودار مىكند كه معنى « تَلْقَفُ ما يَأْفِكُونَ » همان است كه گفتيم « ما » مصدريّه است و بمعنى آشكار كردن حقيقت جادوى آنها است نه بمعنى بلعيدن و فرو بردن ابزار جادوها ، و حقيقت كار ثابت و نمايان شد ، و نتيجهء