2 - آيت دوّم ميفهماند اختلاف عقل و سليقه ى اشخاص را كه در هر سرزمين مردم كجانديش و بد پسند هستند ، بخصوص طبقه ى اكابر و بزرگان كه بواسطه ى توانائى و قدرت بر انجام خواسته هاى خود داراى خوى جرم هستند و در نهاد خود بميل بجرم و جنايت سرشته‌اند و براى پيشرفت مقصود مكر و فريب پيشه ميكنند ، ولى با آن مقياس كه در آيت جلو معين شده است ميتوانيم بفهميم كه اين روش ، مردمان گرفتار بتاريكى و بيخردى است و نتيجه ى بد دارد ، 3 - اختلاف سخنان مفسّرين را كه در اين دو جمله است « جَعَلْنا » و « لِيَمْكُرُوا » نوشتيم . و خود از آن چنين مى - فهميم : جعل و ايجاد بر تفاوت و اختلاف از همه جهت است ، و هر فرد از فرد ديگر و دسته اى از دسته ى ديگر جدا است اگرچه ما نتوانيم موجبات آن را بيابيم ، و به همان نسبت كه با هم تفاوت دارند كار و سود و ارزش آنها متمايز است بطورى كه بعضى با نور و روشنى در ميان مردم راه ميروند و البتّه اين روشنى وسيله ى روشنى ديگران هم مىشود ، و دسته اى با جرم و مكر و فريب زندگى ميكنند كه البتّه دامنگير خودشان هم مىشود ، چون مكر با ديگران فريب انسانيّت است و برگشت از راه مستقيم زندگى پس مكر و فريب كج رفتارى است كه مولود كجانديشى و بد خواهى است و خود را قانع كردن بخلاف آدميّت است كه ندانسته و نفهميده گول خوردگى مكر به خود خواهد بود . [ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 124 ] وَ إِذا جاءَتْهُمْ آيَةٌ قالُوا لَنْ نُؤْمِنَ حَتَّى نُؤْتى مِثْلَ ما أُوتِيَ رُسُلُ اللَّه اللَّه أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَه سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغارٌ عِنْدَ اللَّه وَعَذابٌ شَدِيدٌ بِما كانُوا يَمْكُرُونَ ( 124 ) معنى لغات : نؤتى و اوتي - از مصدر ايتاء بمعنى دادن و بسوى كسى يا چيزى جلو بردن ، اجرموا - از مصدر اجرام بمعنى گناه كردن ، صغار - با فتح صاد و صغر ، با ضمّ اوّل و دوّم بمعنى خوارى و ستم . جهت نزول : مجمع : اين آيه در جواب وليد بن مغيره نازل شد كه بپيغمبر