ابراهيم عاملي ( موثق )

141

تفسير عاملي ( فارسي )

اى كبك خوشخرام كه خوش مىروى بناز غرّه مشو كه گربه ى عابد نماز كرد فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد شرمنده رهروى كه عمل بر مجاز كرد حافظ مكن ملامت رندان كه در ازل ما را خدا ز زهد و ريا بينياز كرد « كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ » 29 مجمع : در تناسب و ارتباط اين جمله بجلو چند وجه گفته‌اند : 1 - چون مانند آغازتان بازگشت ميكنيد پس اخلاص در عمل بياريد و اگر چه در نظر شما دور از قبول است كه دوباره زنده شويد ولى از آغازتان بسنجيد انجام خود را ، 2 - مربوط بآيات جلو است كه گفته شده است « فِيها تَحْيَوْنَ » « وَمِنْها تُخْرَجُونَ » يعنى زندگى و از خاك بدر آمدن دوباره را اگر باور نداريد بدانيد مانند آغاز پيدايش شما است ، 3 - ابو مسلم گفته است : اين مطلبى است جدا و غير مربوط بجلو و معنى آن است كه باز هم شما را زنده و مجازات ميكنيم ، و بعضى چنين معنى كرده‌اند : همانطور كه روز اول دست خالى و فقير خلق شديد - بازگشت شما هم چنان خواهد بود ، و از ابن عبّاس نقل شده است : يعنى همانطور كه بميريد زنده خواهيد شد ، اگر مؤمن باشيد با ايمان ، و اگر كافر باشيد بر كفر باز مى - گرديد . « فَرِيقاً هَدى وَفَرِيقاً حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ » 29 ابو الفتوح نوشته است : يعنى گروهى را راه نمايد ببهشت و ثواب كه مستحقّ آن باشند ، و گروهى را از راه بهشت گمراه كند كه مستحقّ آن باشند . مجمع : يعنى چون به راه راست رفتند محكوم بهدايت شدند ، و آنها كه نپذيرفتند مستحقّ گمراهى شدند و محكوم به آن و يا چون راه راست را پذيرفتند و خود را بر آن داشتند محكوم لطف او و به راه راست شدند ، و آنها كه نپذيرفتند مستحقّ و محكوم بخوارى و محروميّت از لطف و مستحقّ عذاب و هلاك شدند . تأويلات كاشانى : يعنى چون شياطين قواى نفسى واهمه و متخيّله را به - دوستى پذيرفتند ، به كلمه ى ضلاله و حكم گمراهى محكوم و مستحقّ هستند . « وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ » 29 روح البيان : اين جمله چون در دنباله