بمانند كسى كه ديو خردش ربوده و بسرزمينى سرگردان بمانده و او را يارانى بود كه بسوى رهنمائى خود بخوانندش و گويند : نزد ما بيا ؟ بگو : البتّه راهنمائى خدا راهنمائى بدرستى باشد [ نه رهبرى ياران ديو زده ] . و بما فرموده‌اند كه سر سپرده ى پروردگار جهانيان باشيم . 72 و نماز به پا داريم و ز نافرمانى او دورى كنيم كه او است كسى كه بسويش فراهم شويد . 73 و او است كه آسمانها و زمين درست و استوار آفريد و [ روز كن فيكون آفريد و ] هنگامى كه بگويد باش همه چيز پديدار شود 74 گفتار او درست است و پادشاهى مال او است در آن روز كه به شيپور رستاخيز بدمند و ديدنى و ناديدنى او بداند و آگاه درستكار او باشد و بس . سخن مفسّرين : « نُرَدُّ عَلى أَعْقابِنا » 71 طبرى : يعنى بقهقرى برگرديم و به مقصود نرسيم ، و عرب براى آنكه پى كار ميرود و به مقصود نميرسد ميگويد : « ردّ على عقبيه » و در اين آيه مقصود آن است كه از كفر باسلام برگرديم . « كَالَّذِي اسْتَهْوَتْه الشَّياطِينُ » 71 مجمع : ابن عبّاس گفته است : يعنى مثل آنكه غول در بيابان بوسيله ى آرزو و طمع گمراهش كند ، و بعضى گفته‌اند : شيطان به پيروى از هوى و هوس دعوتش كند ، و گفته‌اند : يعنى هلاكش كند ، نفطويه گفته است : يعنى شيطان او را ببرد ، ابو مسلم گفته است : شيطان گمراهش كند ، و جمله ى « اسْتَهْوَتْه » را حمزه « استهواه » با الف و به صورت اماله خوانده است . ابو الفتوح : در مصحف ابىّ بن كعب و عبد اللَّه مسعود « استهواه الشّيطان » نوشته بوده است كه فعل مذكّر و شيطان مفرد بوده است . « لَه أَصْحابٌ » 71 ابو الفتوح نوشته است : گفتند : مادر و پدر را خواست ، و گفتند اصحاب رسول ( ص ) را خواست . « وَأَنْ أَقِيمُوا الصَّلاةَ » 72 ابو الفتوح : براى ارتباط اين جمله بجمله هاى جلو چند معنى كرده است : 1 - مربوط است بجمله ى « أُمِرْنا » و معنى چنين است : ما مأمور باسلام هستيم و نماز خواندن ، 2 - مربوط بجمله ى « يَدْعُونَه » و عطف بر « ائْتِنا » باشد ، و با اين احتمال اين طور معنى مىشود : او را دعوت ميكنند كه نزد ما