هستند كه اگر تو چنان نميكردى چنين نميشد و يا اگر آنطور نميكردى فلان نتيجه را ميگرفتى . و از جمله ى : « قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّه » تا « لا يَكادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً » ممكن است راهنمائى باشد كه اين اخلاق زشت است و نتيجه ى نافهمى ، و بايد همه ى كارها را از خدا دانست و براههاى مفيد و مضرّ كه بآدمى نماينده شده است با عقل و خرد انديشيد و بوظيفه ى خود عمل كرد و كسى را ملامت و سرزنش نكرد ، 3 - آيت آخر « ما أَصابَكَ الخ » گرچه روى سخن با پيغمبر ( ص ) است ولى مقصود مردم است كه بديها از شما است چه خوب خود در بد ديگران دانيد و كلمات « من نفسك » نه خود پيغمبر است بلكه اشاره است بخاصيّت نفسانى آدمى كه بگفته ى ملَّاى روم : نفس اژدرهاست او كى خفته است از غم بىآلتى افسرده است [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 80 تا 82 ] مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّه وَمَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً ( 80 ) وَيَقُولُونَ طاعَةٌ فَإِذا بَرَزُوا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طائِفَةٌ مِنْهُمْ غَيْرَ الَّذِي تَقُولُ وَاللَّه يَكْتُبُ ما يُبَيِّتُونَ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه وَكَفى بِاللَّه وَكِيلًا ( 81 ) أفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّه لَوَجَدُوا فِيه اخْتِلافاً كَثِيراً ( 82 ) معنى لغات : « تولَّى » - از مصدر تولَّى - بكسر لام - بمعنى : كاريرا عهده دار شدن ، دوست گرفتن ، چيزى را ترك كردن و بفتح از كسى اعراض كردن ، پشت به چيزى كردن و فرار كردن و ملازم و چسبيده به چيزى شدن . « برزوا » از مصدر بروز بر وزن فعول با ضمّ فا بمعنى به طرف فضا خارج شدن « بيت » يعنى در شب نقشه و تدبير كارى كرد ، و كار را در شب انجام داد « يتدبّرون » از مصدر تدبر يعنى در عاقبت چيزى نگريستن و انديشه كردن . ترجمه : [ پس از آنكه در آيت جلو يادآورى شد كه پيغمبر ( ص ) مأمور رسالت است و خدا شاهد ميان او و مردم است ، به اين آيه توضيح مىشود كه ] اى پيغمبر آنكه 80 فرمان