عليه السّلام نقل كرده‌اند كه چون دستور حجّ صادر شد ، كسى از پيغمبر ( ص ) پرسيد آيا در هر سال حجّ واجب است ؟ آن حضرت جواب نداد ، دوباره پرسيد ، فرمود هر سال واجب نيست و اگر بگويم واجب است محكوم بانجام آن ميشديد ، آن گاه اين آيه نازل شد . امام فخر براى نزول آيت آخر نوشته است : چون پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم مقرر فرمود اعراب جز مسلمانى چاره ندارند و غير عرب اگر مسلمان نشوند بايد جزيه بدهند . منافقين مسلمانان را بر اين حكم سرزنش كردند كه تبعيض است اين آيه نازل شد « عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ الخ » و نيز او نوشته است : چون بر مسلمانان ناگوار بود كه مردم كافر بمانند اين آيه براى آن انديشه ايشان نازل شد . ترجمه : 104 اى مردمى كه به خدا و پيغمبر گرويده‌ايد از آن چيزها كه اگر براى شما نمودار شود ناگوارتان آيد نپرسيد و [ اگر خوددارى كنيد و ] آنگاه كه قرآن نازل شود بپرسيد [ آنچه ميخواستيد ] براى شما نمودار مىشود [ اكنون ] خدا ز پرسش گذشته در گذشت چه او آمرزنده است و مهربان . 105 همانا ما مردمى پيش از شما آن [ خواسته ى خود ] را پرسيدند و سپس بدان پرسش ز دين باز گشتند . و بدانيد : 106 به هيچ روى خدا بحيره و سائبه و وصيله و حام استوار نكرده است ليكن كافران بر خدا دروغ بستند و بيشتر ايشان بيخردند [ كه چنين تهمتى زدند ] 107 و اگر بايشان گويند : بيائيد بسوى پيغمبر و آنچه خدا فرو فرستاده گويند : همان را كز پدران خود ديديم ما را بس بود . آيا اگرچه پدران شان نه چيزى بدانند و نه راهى بيابند [ شود پيرو آنها شويد ] ؟ 108 اى مومنين شما خود را باشيد كه چون به راه راست رويد گمراهى ديگران بشما زيان نيارد چه بازگشت همگى شما بسوى خدا بود و او از آنچه مىكرديد خبردارتان مىكند سخن مفسّرين : « لا تَسْئَلُوا عَنْ الخ » 104 مجمع : علىّ عليه السّلام فرمود : خدا بر شما چيزهائى واجب كرده است كه بايد رفتار كنيد ، و از پاره ى كارها شما را نهى كرده است البتّه از آنها پرهيز كنيد ، و خود را به زحمت نيندازيد در آنهائى كه حكمش معيّن نشده است ، چون نه از فراموشى بوده است كه صلاح شما منظور