كه بزرگان و علماى خود را ميپرستيدند ، و هر كس را كه در نافرمانى و معصيت اطاعتش كنند چنان است كه او را پرستيده‌اند . مفسّرين نقل كرده‌اند : چون اين آيه نازل شد مسلمانان كافران را سرزنش كردند كه شما از خانواده هاى خوك و بوزينه هستيد ، و آنها شرمنده و سر به زير شدند « أُولئِكَ شَرٌّ مَكاناً وَأَضَلُّ عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ » 63 روح البيان : كلمات « شرّ و اضلّ » براى برترى نيست كه با ديگرى سنجيده شود و نتيجه چنين بشود كه اين جور مردم بدتر و گمراه تر هستند از مسلمانان بلكه مقصود كمال بدى و گمراهى اين گونه مردم است . معلوم است كه هر دسته اى بافكار و اعمال و طرز زندگى خود بسيار خرسند است و كار و فكر ديگران را بد ميشمارد ، ولى فكر درست و حقّ آن است كه همه پى حقيقت باشند ، و مؤمن دوستدار مؤمن باشد بواسطه ى ايمان و ارتباط همگى بتوحيد و خداپرستى ، نه بواسطه ى خويشاوندى و يا مال و سرمايه از عبد اللَّه سالمى پرسيدند : دوستان خدا كه يكدل و يك جهت هستند بچه شناخته مى - شوند ؟ گفت : با زبان نرم ، و خوى خوش و روى گشاده ، و روح بخشنده و با گذشت و خوددارى از خرده گيرى و اعتراض ، و پذيرش عذر و پوزش تقصيركاران و مهربانى با خلق خدا ، حافظ گفته است : تاج شاهى طلبى گوهر ذاتى بنماى ور خود از گوهر جمشيد و فريدون باشى در ره منزل ليلى كه خطرها است بجان شرط اوّل قدم آن است كه مجنون باشى نقطه ى عشق نمودم به تو هان سهو مكن ورنه چون بنگرى از دايره بيرون باشى سعدى گفته است : دلم خانه ى مهر يار است و بس از آن مىنگنجد در اوكين كس يكى از طالبان حقيقت گفته است : دلها سه دسته هستند : 1 - آنكه در