هستند ، و بعضى گفته‌اند : مقصود عموم متخلَّفين از ما انزل اللَّه است ، و به اين معنى لازم است عمل بمفاد كليه ى آنچه از احكام تورات در اين آيات ياد شده است اگرچه از شريعت منسوخه ى موسى باشد ، امام فخر نوشته است : چون حكم بر خلاف ما انزل اللَّه كفران نعمت است در آيت پيش « كافرون » گفته شده است ، و چون موجب محروميّت از سعادت است و وسيله ى ظلم بنفس ، در اين آيه ظالمون گفته شده است . « وَقَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ » 49 مجمع : بيشتر مفسّرين گفته‌اند : يعنى در دنبال پيغمبران كه تسليم بتورات شده بودند عيسى را فرستاديم ، و بعضى گفته‌اند : اين آيه مربوط است باوّل آيت پيش ، يعنى در دنبال آنها كه وظايفشان را معيّن كرديم عيسى فرستاديم . « مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْه مِنَ التَّوْراةِ » 49 شايد مقيّد كردن تورات به آنچه در جلو عيسى است ، به اين جهت باشد كه آن تورات كه عيسى ديد تصديق كرد كه از جانب خدا است ، امّا اين كه شما تغيير داده‌ايد و باسم تورات معرّفى ميكنيد غير از آن است كه عيسى درستى آن را تصديق كرد ، امام فخر و ديگر مفسّرين نوشته‌اند جهت تكرار اين جمله آن است : در اوّل فهمانده است كه عيسى تورات را تصديق كرده است و در دوّم انجيل عيسى را توصيف كرده است كه تورات را راست و درست معرّفى كرده است ، و هم امام فخر نوشته است : معنى تصديق تورات ، با اينكه مسيح و انجيل او براى نسخ شريعت موسى است ، اين است كه مسيح و انجيلش آن را درست دانستند كه از جانب خدا است تا هنگام پيدايش مسيح . « هُدىً وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ » 49 عبده : يعنى آنها كه ميفهمند اسرار دين و مصالح آن را و تصديق ميكنند كه در دنبال اين انجيل دين و كتاب عالى ترى هست و همين انس بانجيل و راهنمائيهاى آن بود كه در مدّت چندين قرن مسيحىهاى ساكن بين النّهرين و سوريه و مصر را آماده كرد براى پذيرفتن اسلام با آن سرعت عجيب . « وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّه فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ » 50 عبده : ابن عبّاس گفته