سخن آن پيغمبر را بپذيرند و باز براى آنكه معرّف است معرّف ديگر لازم است تا معرّفى او را باور كنند و همچنين بينهايت معرّف و گواه لازم است پس نميتوان به اين آيه استدلال كرد كه شرط تكليف آمدن پيغمبران است . « لكِنِ اللَّه يَشْهَدُ بِما أَنْزَلَ إِلَيْكَ » 166 طبرى : از ابن عبّاس نقل شده است : گروهى يهودى نزد پيغمبر ( ص ) آمدند ، آن حضرت فرمود : من ميدانم كه شما مطلَّع هستيد بر پيغمبرى و صدق گفتار من ، آنها گفتند : نه ما ميدانيم و نه شهادت ميدهيم ، اين آيه در برابر سخن آنها نازل شد و معنى چنين است : اگر يهود كافر به مقام تو شدند و از تو نوشته ى آسمانى خواستند و بكلَّى منكر وحى و الهام شدند ، تو دلگير مباش كه خدا شاهد صدق گفتار تو است و او بهترين شاهدها است . مجمع : زجّاج گفته است : شاهد يعنى آنكه آنچه را شهادت ميدهد آشكار كند ، و خداوند آنچه را بپيغمبر ( ص ) ميفرستد خود آشكار مىكند و پيش از آن كه يهودى و مسيحى آن را تصديق كنند ، و بوسيله معجزات راستى و درستى آن را نمودار مىكند . « أَنْزَلَه بِعِلْمِه » 166 مجمع : يعنى بعلم خداوند كه تو را لايق دانسته است قرآن را به تو نازل كرد . زجّاج گفته است : يعنى قرآنى فرستاد كه علم خدا در آن است . فخر : چون در اوّل آيه گفته شده است : خدا شاهد است بر آنچه به تو نازل شده است در اين جمله روشن شده است كه اين چگونه بوده است ، و مقصود آن است كه قرآن پديدهء علم و قدرت خاصّ بينهايت است ، پس در بالاترين پايه خوبى و برترى است . عبده : يعنى اين قرآن وابسته است بعلم خاصّ خداوند كه تو و ملَّت تو از آن خبر نداشتيد ، چنان كه در آيت ديگر گفته است « ما كُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَلا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ » و « ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ » و « ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِه مِنْ كِتابٍ » پس آنچه در قرآن هست : از علوم ، و سرگذشت پيغمبران ، و روش خاصّ سخن ، و نفوذ و تأثير در اشخاص و اخبار گذشته و آينده و غيب همگى شاهد اين است كه از جانب خدا است براى درستى گفتار تو . « وَالْمَلائِكَةُ يَشْهَدُونَ » 166 عبده : يعنى روح الامين وحى و قرآن براى تو