زيرا سبيل اللَّه امام است كه راه دل را بسوى حقّ باز مىكند تا سالك بتوسّل به آنها خود را بحقّ برساند . تفسير صافى : در كافى و عيّاشىّ و قمّى از امام صادق ( ع ) روايت شده است آن كه در زمينى گندم بكارد و كارش را خوب انجام ندهد ، و در زراعتش جو سبز شود نتيجه ى عمل بد خودش هست كه در تملك زمين يا كار فرمودن زارع ، و يا حقوق كارگر ظلم كرده است ، چون خدا فرموده است « فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا » . « وَأَخْذِهِمُ الرِّبَوا وَقَدْ نُهُوا عَنْه » 161 در تورات هم حرمت ربا هست و از وظايف يهود احتراز ربا است . « وَأَكْلِهِمْ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ » 161 عموم مفسّرين گفته‌اند : مقصود از اين جمله رشوه خوارى آنها است . در مجمع البيان گفته است مقصود رشوه است و قسمت كتابهاى مجعول كه مينوشتند و ميگفتند از جانب خدا است . روح البيان : تأويلات نجميّه اين نكته از اين آيه استخراج كرده است كه براى يهود گفته شده است : چيزهاى خوب بر آنها حرام شد ، ولى در آيت ديگر براى مسلمانان گفته شده است « أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ » يعنى چيزهاى خوب براى مسلمانان حلال است ، و نيز در آيت ديگر گفته شده است « كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّه حَلالًا طَيِّباً » يعنى آنچه حلال است بخوريد ، پس چون در برابر گناه ما را محروم از خوشى - هاى زندگى نكردند ، انتظار داريم كه در عالم ديگر گناهان ما موجب حرمان از آن نعمتها نشود . و چون علاوه بر محروميّت يهود از چيزهاى خوب دنيا ، اعلام شده است كه آنها در عالم ديگر گرفتار خواهند بود ، ولى براى ما مسلمانان حكم نشده است بحرمت خوشيهاى زندگى ، پس معلوم مىشود در عالم ديگر هم محكوم به عذاب و گرفتارى نيستيم . اهل اشارت گفته‌اند « ارتكاب المحظورات يوجب تحريم المناجات » يعنى آنكه از گناه باك نداشت از حظَّ مناجات و بهره هاى حقيقى حيات محروم خواهد شد ، و البتّه اسراف و زياده روى در ارتكاب مباحات موجب محروميّت است از مناجات و با دوست راز گفتن ، سعدى چه خوب گفته است :