ربّانى و عصمت ذاتى آن حضرت موجب ثبات و استقامت او شد در طريق خير و مصلحت . فخر : در قرائت ابى بن كعب اين طور بوده است فاللَّه اولى بهم به صيغه ى جمع . « فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوى أَنْ تَعْدِلُوا » 135 مجمع : معنى اين جمله دو احتمال است : 1 - بهواى دل خود شهادت ندهيد منظور رفتار به عدالت است . 2 - تعدلوا مشتق از عدول باشد يعنى از شهادت خود منحرف از حقّ نشويد و عدول از وظيفه ى خود نكنيد . فخر : چون عدالت نتيجه ى خوددارى از هوى و هوس است پس معنى آيه اين است : پى هوى و خواسته هاى نفسانى نرويد تا عادل باشيد . « وَإِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا » 135 مجمع : ابن عامر و حمزه « تلوا » با ضمّ و صداى جلو لام و يك واو قرائت كرده‌اند ، و بقيّه بقرائت مشهور خوانده‌اند كه ضمّه ى واو اوّل و سكون واو دوّم است . و هم او نوشته است كه از ابن عبّاس و مجاهد نقل شده است : معنى جمله اين است : اگر در انجام شهادت كوتاهى كنيد و يا خوددارى نمائيد ، از سدّى نقل شده است : يعنى اگر شما حاكمان و فرماندهان از حكم براى يكى كوتاهى و مماطله كنيد ، و يا خوددارى و اعراض كنيد از يكى از دو طرف دعوى براى سود ديگرى . و از حضرت باقر ( ع ) روايت شده است « ان تلووا » يعنى اگر عوض كنيد شهادت خود را ، او « تعرضوا » يعنى اگر كتمان كنيد و بپوشانيد شهادت را . « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّه وَرَسُولِه » 136 طبرى : اگر كسى اعتراض كند كه چگونه مردم مؤمن ناميده شده‌اند و باز امر شده است كه مؤمن شويد ؟ جواب اين است كه چون يهود مؤمن بتورات و موسى بودند و بس ، و مسيحيها مؤمن به تورات و انجيل بودند و پيغمبر ( ص ) و قرآن را قبول نداشتند ، اين آيه خطاب به آنها است كه اى مردم مؤمن بقسمتى از رهبريهائى خداپرستى و توحيد مؤمن به همه ى آنها بشويد كه موسى و عيسى و محمّد است و كتابهاى آنها . تفسير كشف الأسرار نوشته است : پير طريقت گفت : خداوندا موجود نفس - هاى جوانمردانى ، حاضر دلهاى ذاكرانى ، از نزديك نشانت ميدهند و برتر از