است ، و رعايت حقوق زنان و يتيمان هم از مزاياى دين اسلام است در اين آيات آغاز شده است بسفارش و رعايت حقوق آنها و گفته شده است كه مردم از تو ميپرسند حكم خدا را براى زنها و حقّ الارث آنها . « وَما يُتْلى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ » 127 طبرى از ابن عبّاس روايت شده است كه مقصود از اين جمله آيات ميراث است كه در اوّل سوره ى نساء گفته شده است ، و از سعيد بن جبير نقل شده است : مقصود از اين جمله آيت آخر سوره ى نساء است : « إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ تا آخر » و از عايشه روايت شده است : اين جمله اشاره است بآيت اوّل اين سوره « وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى » . فخر : ممكن است معنى جمله چنين باشد : خدا فتوى ميدهد براى شما در حقوق زنان و هر آنچه براى شما قرائت مىشود ، در لوح محفوظ هست ، و بسيار مهم است ، چون بيان عدل و انصاف مىكند ، و حقوق بيچارگان را معين مينمايد ، و سه معنى ديگر هم براى اين جمله نقل كرده است . « فِي يَتامَى النِّساءِ اللَّاتِي لا تُؤْتُونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ » 127 مجمع : در معنى اين جمله سه قول است : 1 - اعراب بزن و بچه ى كوچك ارث نميدادند كه چون جنگ و دفع دشمن نميدانند و نميتوانند ، حقّ ارث ندارند ، اين جمله اشاره به آن عمل است كه شما ميراث آنها را كه حقّ ثابت است نميداديد ، و از حضرت امام باقر ( ع ) همين معنى نقل شده است . 2 - يعنى صداق و مهريّه ى زنها را نميداديد ، 3 - مقصود آن است كه شما مضايقه ميكرديد از ازدواج و تزويج يتيمان كه در قرآن گفته شده است « وَأَنْكِحُوا الأَيامى » . « وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ » 127 ابو الفتوح نوشته است : و رغبت ميكنى از نكاح ايشان براى دمامت « 1 » خلقشان ، يا رغبت ميكنى در نكاح ايشان براى طمع در مال ايشان ، و آيه محتمل است هر دو معنى را و مفسّران هر دو قول را گفته‌اند . « أَنْ يُصْلِحا بَيْنَهُما » 128 ابو الفتوح : قاريهاى كوفه خواندند « يُصْلِحا » با ضمّ

--> ( 1 ) رغب اگر با « فى » استعمال شود بمعنى رغبت در كار است و اگر با « عن » بمعنى نفرت است و در اينجا چون نه با « فى » است و نه با « عن » پس بهر دو معنى ميتوان تفسير نمود .