ابراهيم عاملي ( موثق )

417

تفسير عاملي ( فارسي )

مىدهيم و نمىفهمد و اگر پيغمبر باشد زود مىفهمد در اين جمله جهت گفتار آنها توضيح مىشود كه دين را سبك مىشمردند بحقير شمردن پيغمبر و با آن حضرت زبان كج مىكردند براى عيبجوئى در دين . « و انظرنا » 46 طبرى : ابن زيد گفت : يعنى ما را مهلت بده و سختگيرى مكن عكرمه و مجاهد گفتند : يعنى سخن ما را بشنو ، و ابن جريج از مجاهد نقل كرده است يعنى ما را متوجّه كن و بفهمان . ابو الفتوح : يعنى منتظر باش تا بينديشيم و سخن تو را بفهميم . « و اقوم » 46 طبرى : يعنى راستتر است و درستتر و بصواب نزديكتر . « إِلَّا قَلِيلًا » 46 مفسّرين براى اين كلمه دو معنى نوشته‌اند : 1 - عدّه اى كم مؤمن هستند مثل عبد اللَّه بن سلام و يارانش ، 2 - ايمان آنها كم است كه بموسى ايمان دارند و پيغمبران ديگر را قبول ندارند . ممكن است بگوئيم : بمناسبت اوّل آيه كه گفته شده است : * ( ( أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ ) ) * يعنى : بهره اى كم از تورات برده‌اند ، اينجا هم معنى دوّم بهتر باشد ، يعنى همانطور كه از تورات كم بهره برده‌اند ايمان آنها هم ضعيف است و كم و ليكن با ظاهر كلمه ى قليلا عدّه ى كم مناسبتر است چنان كه در ترجمه نوشتيم . سخن ما : بطورى كه در هر جا اسم اهل كتاب و يهود آمده است متذكّر شده‌ايم ، اينجا هم مىگوئيم : قرآن راهنما است و وسيله ى تربيت در اين دو آيه كتابخوانده ها و مردم سرشناس و معروف آن زمان را معرفى مىكند ، و امروز هم از نظر مردم شناسى و معرفى آنهائى كه كتابخوانده هستند و مشهور و سرشناس ما را به حال اينجور اشخاص و خود آنها را بزشتى كار خودشان آگاه مىكند كه همين تحصيل كرده ها كه اختيار اجتماع و زندگى عمومى مردم را در دست دارند و قانون را بميل خود تعبير مىكنند تخصيص مىدهند نقض مىكنند اينها مانند همان يهود مدينه هستند كه كتاب تورات و وسيله ى شرافت و تمدّن خود را بميل خود تحريف ميكردند تا براى خود مقام و اعتبار پابرجا كنند اين اهل كتاب هم قانون و كتاب زندگى و نظم