ابراهيم عاملي ( موثق )

392

تفسير عاملي ( فارسي )

صالح و پارسا فرمانبر مردها هستند و نگهبان مال و آبرو و ناموس آنها به همان طورى كه خداوند وسيله ى محافظت و مواظبت در نهاد آنها قرار داده است [ و توانائى دارند كه خوددار باشند ] و اگر احساس نشوز و نافرمانى از آنها شد در نوبت اوّل موعظه شان كنيد [ اگر مؤثّر نشد بوسيله ى نامهربانى ] و از خوابگاهشان دورى كنيد باز هم سر بصلاح در نياوردند خوى آنها را با زدن اصلاح كنيد و چون فرمانبر شدند خوشرفتار باشيد و سختگيرى و بهانه جوئى با آنها نكنيد كه خداوند بزرگترين ما فوق موجودات است . 35 و اگر از دشمنىشان با يكديگر بترسيد از خانواده ى مرد و زن دو نفر حاكم معيّن كنيد تا اگر سازش آنها را بخواهند خداوند نيز ميانشان سازش آورد و موافق يكدگر شوند كه او آگاه است و راه كار مردان بشناسد . سخن مفسّرين : « قوّامون » 34 مجمع : يعنى قيم و مسلَّط هستند در تدبير و تأديب و رياضت و تعليم . « بِما فَضَّلَ اللَّه » 34 ابو الفتوح : يعنى گفته‌اند برترى مرد بر زن بواسطه ى عقل است و عدّه اى گفته‌اند : براى دين و يقين مردها است و هم گفته‌اند : به واسطه ى نقصان گواهى زنها است كه شهادت دو زن برابر يا يك مرد است ، و نيز گفته‌اند : بواسطه فكر تغيير و تبديل در سرمايه و عقل تجارت و كسب است و بواسطه جهاد كه بمردان در قرآن امر شده است : ( انْفِرُوا خِفافاً وَثِقالًا ) يعنى بهر وسيله كه مىتوانيد خود را بميدان جنگ برسانيد ليكن بزنها امر شده است : ( قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ ) در خانه ى خود بمانيد و نيز بواسطه ى آنكه مرد مىتواند با زنهاى متعدّد زندگى كند ليكن زن با بيش از يك مرد نمىتواند بسر برد و بواسطه ى اينكه پيغمبران و رهبران و پيشوايان مرد بوده‌اند و هرگز زن نتوانسته است عهده دار اين كارها باشد و پيغمبر فرمود : « المرئة مسكينة ما لم يكن لها زوج » زن تا شوهر نداشته باشد بيچاره است ، از آن حضرت پرسيدند اگرچه از خود سرمايه داشته باشد ، فرمود : اگرچه سرمايه دار باشد و اين آيه را خواند : « الرِّجالُ قَوَّامُونَ » و ابو هريره روايت كند كه رسول عليه السّلام گفت : بهترين زنان زنى بود كه چون در او نگرى شادان