زيرا كه هر كه هست ز درويش و پادشاه چون نيك بنگرى ز يكى اصل و گوهرند [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 2 تا 4 ] وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ وَلا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَلا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّه كانَ حُوباً كَبِيراً ( 2 ) وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَثُلاثَ وَرُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا ( 3 ) وَآتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْه نَفْساً فَكُلُوه هَنِيئاً مَرِيئاً ( 4 ) معنى لغات : « حوب » با ضمّ و فتح حاء بمعنى اندوه ترس گناه . « تقسطوا » از مصدر اقساط بمعنى عدالت و انصاف كردن . « مثنى و ثلث و رباع » يعنى دو تا دو تا و سه تا سه تا و چهار تا چهار تا باصطلاح عدد تقسيمى است . « ما ملكت ايمانكم » كنيزها و به زر خريده هاى شما . « ادنى » از مصدر دنوّ بر وزن فعول به معنى : نزديكى . « تعولوا » از مصدر عول بمعنى ميل و كج شدن از حقّ و ستم كردن . « صدقات هنّ » جمع صداق با كسر و فتح صاد بمعنى : مهر و قباله ى زن . « نحلة » بمعنى : بخشش . « هنيئا مريئا » بمعنى : گوارا و بدلنشين . جهت نزول : طبرى : سدّى گفته است : گاهى اعراب گوسفندى از مال يتيم ميگرفتند و بجاى آن ديگرى لاغر و بىارزش براى او مىگذاشتند و مىگفتند : يكى داديم و يكى گرفتيم و يا پول تمام عيار يتيم را برمىداشتند و با ناقص عوض مىكردند و مى - گفتند : درهمى داديم و درهمى گرفتيم آيت دوم : « وَآتُوا الْيَتامى » براى جلوگيرى از اين اغفال و بدرفتارى با يتيم است . ترجمه : 2 [ اى مسلمانان ] مال يتيمان را براى خودشان به كار بريد و كالاى بد خود با مال خوب ايشان عوض نكنيد و آن را بسرمايه خود نيفزائيد و نخوريد كه گناهى