و از آن نتيجه مىگيرند . 2 - كلمه ى « باطلا » را مفسّرين بىنتيجه و بىهدف و بازيچه معنى كرده‌اند بدليل آيات ديگر مانند : « ما خلقناها لاعبين » « أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً » و « أمّا الباطل فَيَذْهَبُ جُفاءً » . « جفاء » بمعنى : خاشاك كه از اين جمله ها معنى بيهوده و هدر استفاده كرده‌اند و چنين نتيجه گرفته‌اند : غرض خدا از آفرينش بازى و بيهوده نيست بلكه براى اين است كه انسان را ببهشت يا جهنّم ببرد . ليكن در قاموس بطلان را تلف و زيان معنى كرده است و باطل را خلاف حقّ . و در مجمع - البحرين نيز نظير همين معنى را نوشته است و بنابراين معنى منقول لغت ميگوئيم شايد مقصود از باطل نابودشدنى و فناپذير باشد و نتيجه اينطور باشد كه مردم خردمند از مطالعه ى در آفريده ها تشخيص ميدهند كه اين عالم پهناور نابود نمىشود . و پيوسته از صورتى به صورت ديگر تبديل مىشود . انسان هم كه يكى از آفريده ها است نابود نمىشود و مفسّرين از جمله ى « باطلا » چه در اين آيه و يا در آيات ديگر استفاده كرده‌اند كه خدا باطل و بيهوده نيافريده است يعنى غرضى و هدفى دارد و مىخواهد انسان را ببهشت يا جهنّم ببرد ، اين نظريه قابل تصديق نيست بلكه خداوند قادر است ، و قدرت او بىآغاز و انجام است كه پيوسته از آن تشعشع است و پيدايش ، و مطابق قانون كلَّى آفرينش كه آفريده اين باطل و نابود شدنى نيست ، انسان هم يك ذرّه ى ناچيزى هست كه نابود نمىشود و بسوى كمال خود رهسپار است . و آن جمله هائى كه مفسّرين بمعنى بىهدف و بازيچه معنى كرده‌اند ممكن است با اين معنى كه كرديم منطبق شود و مثل كلمه ى عبث شايد مقصود اين باشد كه عالم را ببازى نيافريديم كه اين ساعت مشغول باشيم و ساعت ديگر رها و نابود شود بلكه پيوسته و باقى است و اين معنى كه براى كلمه ى « باطلا » نوشتيم امام فخر هم از واحدى نقل كرده است و خود هم اين را تصديق كرده است . 3 - جمله ى : « ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ » راهنمائى تربيتى است كه ستمگرى هرگز قابل يارى نيست و اگر كسى در ستمگرى براى خود ياورى فرض مىكند فكرى