ابراهيم عاملي ( موثق )

300

تفسير عاملي ( فارسي )

اين آيه را پرسيد يكنفر بلند شد و رفت نزد سعيد بن جبير و از او پرسيد سعيد جواب داد : يعنى از يهود پيمان گرفته شد كه محمّد را براى مردم معرّفى كنند . و نيز طبرى از قتاده نقل كرده است كه گفت : مقصود آن كسى است كه عالم باشد پس بپرهيزيد از پوشيدن علم خود كه موجب هلاكت شما است ، و بعضى گفته‌اند : ممكن است مقصود پيغمبرها باشند زيرا سعيد بن جبير گفت : بابن عبّاس گفتم : اصحاب عبد اللَّه بن مسعود اين جمله را اينطور قرائت مىكنند : « و اذا اخذ ربّك من الَّذين اوتوا الكتاب ميثاقهم » . او جواب داد : يعنى از پيغمبرها پيمان گرفته شد كه ملَّتهاى خود را وادار كنند باظهار حقّ . « لَتُبَيِّنُنَّه لِلنَّاسِ وَلا تَكْتُمُونَه » 187 طبرى : بيشتر قاريها هر دو جمله را به تاء اوّل خوانده‌اند كه بمعنى خطاب باشد ، و عدّه اى بياء خوانده‌اند يعنى آنها بيان كنند و كتمان نكنند ، و من قرائت دوّم را مىپسندم چون با جمله ى : « نبذوه » كه به صيغه ى غايب است مناسبتر است ، ( و من هم قبل از توجه به اين نظر طبرى به صيغه ى غايب ترجمه كردم ، مترجم ) و حسن بصرى اين جمله را چنين تفسير كرده است : حقّ بگوئيد و به عمل آن را تصديق كنيد . مجمع : سعيد بن جبير و سدّى گفته‌اند : مقصود از « تبيّننّه » آشكار كردن و معرّفى شخص پيغمبر ( ص ) است . حسن بصرى و قتاده گفته‌اند : مقصود اظهار كردن كار و مأموريّت پيغمبر است ابو الفتوح نوشته است : محمّد بن كعب گفت : حلال نباشد عالم را كه بر علم خاموش باشد و نه جاهل را كه بر جهل خاموش باشد آنگه در حقّ عالم بخواند : « وَإِذْ أَخَذَ اللَّه مِيثاقَ ) * تا آخر » و در حقّ جاهل بخواند : « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ » يعنى : اگر نمىدانيد از آنها كه مىدانند بپرسيد . مجمع : زهرى از نقل حديث خوددارى كرد . حسن بن عمّار گفت : روزى نزد او رفتم و گفتم : براى من حديثى نقل كن ، گفت : مگر نمىدانى كه ترك حديث كرده‌ام ؟ او گفت : يا تو نقل كن يا من براى تو بگويم گفت : بگو ، گفتم : حكم بن عتبه