ابراهيم عاملي ( موثق )
238
تفسير عاملي ( فارسي )
كشتيد و غنيمت برديد ] چه گروهى سرمايه و خوشى زندگى خواستند و ديگرى مزد جهان ديگر ، سپس خدا شما را از كافران بگرداند [ كه فرمان نداد دنبالشان كنيد ] تا شما را بيازمايد [ كسى شاد شده است كه از برابرى با دشمن آسوده مانده و كسى چشم بفرمان است كه هر چه بيند خير و خوشى داند ] و البتّه خداوند از شما درگذشت كه بخشنده بمؤمنان است . 153 به ياد آريد آن دم كه مىگريختند و پرواى كس نداشتيد با آنكه پيغمبر شما را از دنبال آواز مىكرد [ نگريزيد و سوى من آييد ] پس خدا شما را باندوهى چند گرفتار كرد تا [ آزموده شويد و ] بآسيب و زيان كه ديديد افسوس نخوريد كه خدا خبردار كار شما است . 154 از پس اين غمّ گروهى را خدا خواب بچشمشان آورد تا آسايشى باشد و گروهى بانديشه ى خود بودند و بمانند روزگار كفر و جاهليت به خدا بدگمان كه اين كار ما چگونه بود ؟ اى محمد بگو : همه كار بقدرت خداوند است . ولى آنها چيزى بدل نهان كنند كه با تو در ميان نگذارند و گويند : اگر از فتح و ظفر بهره اى براى ما بود دوستان ما اينجا كشته نمىشدند . تو به آنها بگو : اگر در خانه ى خود بوديد البتّه آنها كه مرگ بسرنوشت دارند بسوى خوابگاه مرگ خود بميدان نمودار مىشدند . و البتّه آنچه در سينه ى شما است خدا مىآزمايد [ و درستى و نادرستى را نمودار مىكند ] تا آنچه در دل داريد و بانديشه ى آن هستيد پاكيزه و پاك گرداند كه او دانا است به آنچه در دلها است . 155 آنها كه بروز برابرى مسلمان و كافر پشت بجنگ كردند البته بدنباله ى پاره اى از كار بد بود كه ديو ايشان را بلغزاند و خداوند از آنها درگذشت كه او آمرزنده اى است بردبار . سخن مفسّرين : « وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّه وَعْدَه » 152 طبرى : براء گفت : چون روز احد با مشركين رو برو شديم پيغمبر ( ص ) عدّه اى مردان را در برابر تيراندازان آنها نشاند و عبد اللَّه بن جبير را رئيس قرار داد و فرمود : اگر ديديد ما بر آنها چيره شديم شما از جاى خود نجنبيد و اگر آنها مسلَّط شدند باز هم شما بكومك ما نيائيد چون مشغول جنگ شديم اعراب شكسته شدند و رو بفرار نهادند و زنهاشان ساق ، برهنه كردند كه فرار كنند خلخالهاى آنها نمودار شد مردان عبد اللَّه گفتند : اينها غنيمت است