قتل و غارت داشتند تا رومىها مركز آنها شهر ( كارتاژ ) را ويران نمودند و آنها را در بدر كردند و غرب بر شرق مسلَّط شد ، در اين موقع يكى از حكماى رم گفت : نابودى دشمنان ما موجب زوال ما خواهد شد پرسيدند چرا ؟ گفت : چون هر ملَّتى كه دشمن قوى نداشت و پيوسته در مبارزه نبود تنبل و راحت طلب شده نيروى مقاومت خود را از دست خواهد داد و هميشه گرفتارى و سختى نيروى كار و كوشش آدمى را تقويت مىكند تا استعدادش به كار بيفتد و فضيلتش نمودار شود ، و گفتار آن حكيم نمودار شد چون بتدريج روميها بخوشى و آسايش رسيدند و كارشان بالا گرفت بتدريج تنبل شدند تا آنجا كه آن امپراطورى بزرگ ساقط شد و اروپاى جديد جانشين او . پس از اين مطلب از آثار شكسپير شاعر انگليسى به عربى منظوم ترجمه كرده است اينك ترجمه ى مختصرى از آن : آنكه در دنيا خود را در خوشى مىبيند مانند كسى است كه در گور طلا اندود زندگى كند ، ما گرفتار سرنوشتى هستيم كه گناه آدم ابو البشر موجب آن شده است و سختيهاى حيات هر يك از پس ديگرى ما را گرفتار دارد از پس گرماى تابستان ببادهاى سوزناك زمستان دچار مىشويم ليكن در اين شدائد كه مانند مارهاى كشنده هستند گوهرهاى گرانبهائى نهفته است كه از تاج افتخار سلاطين بالاتر است اين سنگهاى سخت بما پند مىدهند و درختها و رودها كتابهاى موعظه است كه نمىتوانيم هيچيك آنها را دروغ بپنداريم بلكه هر كدام پرتوى است از نور خداوند . سخن ما : 1 - در آيت اوّل جمله ى : « وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّه الَّذِينَ جاهَدُوا » ، ظاهرش اين است كه هنوز خدا مجاهدين را نشناخته است ، نظير اين معنى در قرآن زياد است ، كه بعبارتهاى ديگر هم آورده شده است مثل : « فتنّا » ، يعنى ما آزمايش كرديم ، براى فهميدن اين جور جمله ها بايستى بگوئيم امتحان و انتظار فهميدن دو فايده دارد : اوّل : اطَّلاع شخص براى نتيجه ى شخصى مثل تجربه ها و كسب اطَّلاعهاى افراد مردم در كارهاى زندگى روزانه . دوّم : براى نمودارى بطور كلَّى و روشن شدن حقيقت مثلا در آزمايشگاههاى بزرگ دنيا عملى كه انجام مىشود نه