در سخن نمودار است و آنچه بدل نهان مىكنند از آن بيش بود . پس اگر درست بسنجيد نشانه ها براىتان نمودار كرديم [ تا دوست ز دشمن باز شناسيد ] . 119 باخبر باشيد كه شما ايشان را دوست داريد [ كه مسلمانى آنان خواهيد ] و آنان شما را دوست ندارند [ چون بدينشان نيستيد ] با اينكه همه ى كتابهاى دينى ايشان باور داريد و چون با شما رو برو شوند گويند مسلمانيم و در خلوت از خشم شما انگشت بدندان مىگزند . اى محمّد به اين منافقين بگو : ز خشم خود بميريد كه خدا دانا است به آنچه در دلها است . 120 [ آنان چنان دشمنند ] اگر بشما نيكى رسد بدشان آيد و اگر بدى بينيد شاد شوند . ولى اگر شما شكيبا و پرهيزگار باشيد بدخواهى ايشان بشما زيان ندارد . سخن مفسّرين : « بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ » 118 طبرى : يعنى دوستى مكنيد با منافقين و آنها را در اسرار خود جلوتر از مؤمنين قرار ندهيد . ابو الفتوح : بطانه آن دوستى باشد كه بر احوال پوشيده ى شخص مطَّلع باشد مانند آستر لباس كه جز صاحب لباس ديگرى از آن خبر ندارد . روح البيان : از غزّالى نقل است : تا كسى را خوب آزمايش نكنى دوست خود مگير و در چند موقع مىتوان او را امتحان كرد : 1 - در معزولى از مقام 2 - در مقام و منصب ، 3 - بىنيازى ، 4 - فقر ، 5 - همخانه شدن ، 6 - همسفر شدن ، 7 - طرف معامله و داد و ستد شدن ، 8 - در سختى از او كمك خواستن پس اگر او اين مواقع بميل تو بود و از تو بزرگتر بود پدر خود بدان و اگر برابر بود برادر و اگر كوچكتر بود فرزند خود بدان ، و اگر غيبتى يا بدرفتارى از چنين كس ديدى سزاى آن را به خدا واگذار كه تلافى آن موجب زيان است و تلف عمر . « وَدُّوا ما عَنِتُّمْ » 118 ابو الفتوح چند معنى نوشته است : 1 - آرزو دارند رنج شما را . 2 - مىخواهند كفر و گمراهى شما را . و اين آن مثل است كه پارسيان گويند : خرمن سوخته ، سوخته خواهد خرمن ، هر كه بآفتى گرفتار باشد و بعيبى آلوده خواهد كه همه جهان چو او باشند تا عيب او پوشيده شود چنان كه مثل است : در مرگ بانبوه