ابراهيم عاملي ( موثق )
142
تفسير عاملي ( فارسي )
يكديگر مىشوند . عطا گفته است : مردى در مسجد الحرام نماز مىكرد زنى پيش او بگذشت مردم او را ملامت كرد ، امام باقر عليه السّلام گفت : او را به خود گذار اين بكّه است كه مردم يكديگر را مزاحمت مىكنند . فخر : چند فضيلت براى بكه و جهت اينكه اول بيت شمرده شده است نقل كرده است : اول آنكه بانى آن پدر اديان و ملَّتها ابراهيم خليل است و پس از چند فضيلت هفتمين را مىنويسد : چون در ميان دو كوه غير قابل آبادانى است ساكنين آنجا به كسى جز خدا اميد ندارند . از ستمكاران دور است چون مناسب سكونت آنها نيست پس از پليدى دنياپرستان و جاه طلبان مصون است نمونه اى است براى مردم كه در سرزمين فقر و بيچارگى قرار داده تا مردم از فقر نالان نباشند و اين موجب دلدارى آنها باشد . و چون كعبه ى كل در جاى فقر و نادارى قرار داده شده است ، اشاره است كه كعبه ى دل وقتى جاى معرفت است كه فقير باشد و از دوستى دنيا خالى شده . « مباركا » 96 طبرى : يعنى طواف دور آن موجب آمرزش گناه است . ابو الفتوح : معنى آن ثبات است ، و مبرك شتر و بركه ى آب نيز به همين معنى بقاء است و تبارك اللَّه يعنى ثابت و پاينده است خدا . مجمع : يعنى خير و بركت در آن فراوان است و گفتهاند مبارك است چون عبادت در آن دائمى است ، و گفتهاند چون ثواب عبادت در آنجا دو برابر است و ممكن است همه ى اين معانى را از آن استفاده كرد چون با همه تطبيق مىشود . « وَهُدىً لِلْعالَمِينَ » 96 ابو الفتوح : يعنى قبله ى همگان و بمعنى دلالت و بيان هم گفتهاند و ممكن است مراد لطف باشد چون هدى بمعنى لطف در قرآن استعمال شده است در اين جمله : « زِدْناهُمْ هُدىً » . مجمع : يعنى وسيله ى راهنمائى مردم است بسوى خدا چون هر صاحب قدرت كه نسبت به آن جا قصد سوء كرد نابود شد مانند اصحاب فيل و هم آهو و گرگ در آنجا هستند و آسيبى به آنها نمىرسانند ، و پرنده ى وحشى با انسان در آنجا مأنوس