[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 90 تا 91 ] إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ ( 90 ) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَماتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الأَرْضِ ذَهَباً وَلَوِ افْتَدى بِه أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ وَما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ ( 91 ) معنى لغات : « افتدى » از مصدر افتداء : فديه دادن و در عوض بخشيدن و جان كسى را بمالى خريدن . جهت نزول : ابو الفتوح : از كلبى روايت است : با حارث بن سويد كه آيات پيش برايش نازل شد يازده نفر ديگر هم بودند كه كافر شدند چون او برگشت آنها گفتند : ما در مكه مىمانيم اگر بخواهيم مسلمان بشويم آيتى براى ما نازل خواهد شد چنان كه براى حارث بود پس از آنكه فتح مكّه انجام شد چند نفر از آنها مسلمان شدند و باز چند نفر بر كفر خود بماندند اين آيه ها براى آنها است . ترجمه : 90 همانا كسانى كه از پس ديندارى بيدين شدند و بر كفر خود فزودند [ كه هر پيغمبرى ديدند دروغگو شمردند و بهر سرزمين رسيدند كفر خود نمودار كردند ] هرگز توبه شان پذيرفته نباشد كه گروهى گمراه باشند . 91 البتّه آنها كه كافر شدند و بىدين مردند اگر روى زمين پر طلا كنند و بجان خريد خود دهند از هيچ يكشان پذيرفته نباشد و ايشان را آزارى دردناك باشد و ياورى ندارند . سخن مفسّرين : « ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً » 90 مجمع : 1 - يعنى يهود كه پيغمبرى مسيح را پذيرفتند و بعد منكر شدند و هم منكر پيغمبر ما شدند و همين است زيادى كفر . 2 - يعنى آنها كه با حارث بن سويد كافر شدند و به مكه گريختند و با اينكه چند تنشان مسلمان شدند آنها بر كفر ماندند و اين است معنى زيادى كفر . « هُمُ الضَّالُّونَ » 90 ابو الفتوح : يك معنى ضلالت هلاكت است يعنى آنها نابود هستند و معنى ديگر آنكه چون با كفر مرده‌اند كافر حقيقى و گمراه هستند ديگر