در كشف الاسرار نوشته : الرّحمن : جهاندار ، دشمنپرور ، ببخشندگى . الرحيم : دوست بخشاى بمهربانى . فخر - آنكه خود را رحمن و رحيم ناميده است چگونه به ديگرى رحم نمىكند و چون كلمه‌ى ( اللَّه ) اشاره بقهر خداوندى است و نشانه‌ى قدرت و علوّ او است با كلمات رحمان و رحيم فهمانده شده است كه رحمت او برتر از خشم او است . كشف الاسرار : از حضرت رضا ( ع ) روايت شده است معنى بسم اللَّه الرّحمان الرّحيم اين است : خودم را بنشانه و علامت خداوندى نشانه‌دار ميكنم . تفسير فى ظلال القرآن : چون باتّفاق اوّلين وحى و نزول قرآن دستور بآغاز قرائت باسم اللَّه است كه ( اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ ) است و نيز اوّلين تصوّر اسلامى و تحسين انديشه‌ى مسلمان اين است كه او است آغاز و انجام و نهان و نمودار آفرينش پس آغاز هر كار بنام او است و هر جنبشى بكومك او است . « الْحَمْدُ لِلَّه » 1 - مجمع : عموم قاريها با صداى جلو و ضمّ دال حمد و كسر ( صداى زير ) لام خوانده‌اند . و نيز با كسر دال و لام خوانده‌اند . و هم با فتح ( صداى بالاى دال ) و كسر لام قرائت شده است . روح البيان : حمد اظهار كمال محمود است يعنى نماياندن مزاياى شخص مورد ستايش ولى كمال خدا همان افعال و آثار او است . داود قيصرى گفته است . ستايش به زبان همان است كه پيغمبران گفته‌اند و هم در قرآن است كه كلمه‌ى ( الحمد ) باشد و ستايش به عمل انجام افعال نيك است براى خدا ، و ستايش باحوال دارا شدن كمالات علمى و عملى است و تخلَّق باخلاق حسنه شعر : لقد كنت دهرا قبل أن يكشف الغطا اخالك انّى ذاكر لك شاكر فلمّا اضاء اللَّيل أصبحت شاهدا بأنّك مذكورون ذكر و ذاكر فخر : در اين جمله كه گفته : ستايش براى خدا است ، و نگفته است خدا را ستايش ميكنم اشاره است به اين كه كسى قادر بر ستايش سزاوار او نيست كه او شايسته‌ى بستايش است در ازل و ابد و علاوه كه با حال غفلت هم اين جمله صحيح است