شأن نزول : مجمع : مردمى از قريش مىگفتند ما حمس هستيم . ( بضم حاء و سكون ميم ) يعنى سخت و پايدار در دين و روا نيست كه با مردم به عرفات رويم و خانه‌ى خدا را خالى كنيم و شأن ما بالاتر است كه با ديگران همقدم شويم آيت 198 براى راهنمائى آنها است . ترجمه : 198 و زان پس از هر كجا كه مردم روانه مىشوند شما نيز روانه شويد [ و دعوى برترى و جدائى از مسلمانان نكنيد ] و آمرزش از خدا خواهيد كه همانا او بخشنده است و مهربان . شأن نزول : طبرى : عرب رسم داشت پس از اتمام حجّ دور يكديگر جمع مىشدند و از مفاخر پدران و اجداد خود ياد مىكردند مثل اينكه يكى مىگفت : پدر من بمردم غذا ميداد . ديگرى مىگفت : پدر من با شمشير مردم را ميزد . آن ديگرى مىگفت : پدر من همه‌ى موهاى پيشانى مردم فلان قبيله را بكند . آيت 199 براى جلوگيرى از اين مفاخرات نازل شد . ترجمه : 199 چون از كار و آئين حجّ فارغ شديد به ياد خدا باشيد چنان كه به ياد پدران خود مىباشيد بلكه ياد خدا بيشتر كنيد [ نه چون ] بعضى مردمان كه گويند : بزندگى ما را بهره‌مند كن كه آنان را بجهان ديگر چيزى نباشد شأن نزول : طبرى : روايت كرده‌اند كه عرب برهنه طواف مىكرد و مىگفت : « اللَّهم اسقنا المطر و اعطنا على عدوّنا الظَّفر و ردّنا صالحين الى صالحين » « 1 » .

--> ( 1 ) يعنى خدايا براى ما باران بده و ما را بر دشمن چيره كن و ما را صالح و شايسته بسوى مردمان صالح نيك كردار رهبرى كن .