با آنهائى ، جنگ مىكرد كه با او جنگ مىكردند تا اين آيه نازل شد : « وَقاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً » . از پيغمبر روايت شده است كه فرمود : جنگ در راه خدا آن است كه به منظور نشر حقّ باشد نه به قصد خودنمائى و شهرت . * ( وَلا تَعْتَدُوا ) * - 189 ابو الفتوح : گفته‌اند : مقصود آن است كه در اقدام بجنگ با كافران خوددارى نكنيد . يحيى بن عامر غسّانى گفت : بعمر عبد العزيز خليفه‌ى اموى نوشتم : معنى اين آيه چيست ؟ او در جواب نوشت : مقصود جلوگيرى از كشتن زن و بچه است و آنهائى كه بجنگ با مسلمين حاضر نمىشوند . مجمع : يعنى با دگر كسان كه دستور جنگ با آنها نداريد نجنگيد ، و گفته‌اند : يعنى با آنها كه بجنگ شما نيامده‌اند جنگ نكنيد . كشف نوشته : چون زينهار خواهند زينهار دهيد و زينهار نشكنيد و از عهد باز پس نيائيد و چون گزيت پذيرند گزيت از ايشان بپذيريد و اين گزيت پذيرفتن خاصّه اهل كتاب را است بنصّ قرآن « قاتِلُوا الَّذِينَ تا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ » مجوس را همين حكم است كه مصطفى عليه السلام گفت : « سنّوا بهم سنّة اهل الكتاب » و علىّ بن ابى طالب را پرسيدند كه جزيه از مجوس پذيريم ؟ گفت : آرى كه ايشان را كتابى بود و برداشتند و ببردند از ميان ايشان . * ( وَأَخْرِجُوهُمْ ) * - 190 فخر : همانطور كه شما را از مكّه بيرون كردند شما نيز هر گاه كه قدرت داشتيد اگر كه آنها بر كفر خود ثابت باشند از مكّه بيرونشان كنيد و اين جمله اشاره است كه در آينده شما قدرت خواهيد داشت . و براى همين بود كه پيغمبر مشركين را از