ابراهيم عاملي ( موثق )
296
تفسير عاملي ( فارسي )
فرسنگ هفتاد و دو ميل . « 1 » سيّد بحرانى در تفسير برهان : محمّد بن مسلم از حضرت صادق ع روايت كرده است پيغمبر در سفر بود و در منزلى كه « كراع الغميم » مىنامند و صد و هفتاد ميل از مدينه و سى ميل از مكّه فاصله دارد هنگام نماز صبح اين آيه نازل شد و پيغمبر ظرف آب خواست و نوشيد و بمردم فرمود بنوشيد و روزهى خود را باز كنيد چند نفرى از اصحاب گفتند اكنون روز است و بهتر آن است كه روزه را به آخر برسانيم . پيغمبر آنها را « عصاة « 2 » » ناميد و تا پيغمبر ص زنده بود اين عدّه را به اين اسم مىناميدند . * ( وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَه فِدْيَةٌ ) * - 183 مجمع : يعنى و بر آنهائى كه توانائى دارند فدية دادن است روايت كردهاند كه ابن عباس و مجاهد و عطا مىخواندهاند : « و على الَّذين يطوقونه » با واو مشدّد يعنى آنان كه با تكلَّف و زحمت روزه انجام ميدهند موظَّف هستند كه بجاى روزه فديه بدهند ولى عموم مفسرين اين قرائت را نادر و غير مقبول شمردهاند . و نسبت بقرائت مشهور بعضى گفتهاند : در اوّل كه روزه واجب شد مردم مخيّر بودند كه روزه بدارند يا فديه بدهند تا آنكه حكم تبديل شد بوسيلهى اين جمله در آيت بعد « فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْه » عدّهاى ديگر گفتهاند معنى اين جمله چنين است « الَّذين كانوا يطيقونه » يعنى : آن كسان كه در پيش طاقت روزه داشتهاند ، فديه بدهند و به اين معنى مقصود آن اشخاص است كه پيشتر مىتوانستهاند روزه بدارند و اكنون نمىتوانند ، بايد فديه بدهند . و از امام باقر ( ع ) و صادق ( ع ) چندين روايت نقل شده است كه معنى دوم را مىفهماند و گفتهاند : يعنى
--> ( 1 ) ليكن در روزهى مسافر اختلاف است ميان فقهاى شيعه و ديگران بعقيدهى عموم فقهاى شيعه روزهى سفر درست نيست و بر فرض كسى در سفر روزه بدارد بايد بعد قضاء آن را انجام دهد ولى مذهب عموم فقهاى غير شيعه اين است كه شخص مختار است اگر خواست در سفر روزه بدارد و گر نه در وطن خود قضاى آن را انجام دهد . ( 2 ) يعنى نافرمانها .