شأن نزول : مجمع : از ابن عبّاس و مجاهد و ضحّاك نقل شده است : مؤمنين پيش از هجرت نهائى بودند كه كلمه‌ى توحيد به زبان مىآوردند و نماز بهر طرف كه مىخواستند مىخواندند چون يكى از آنها مىمرد ديگران مىگفتند : بهشت براى او واجب شد كه همه كار ى نيك را انجام داد و پس از آنكه آيات براى احكام نازل شد و دستورهاى زندگى توسعه يافت اين آيه نازل شد براى جلوگيرى از آن افكار كه دين فقط بمشرق و مغرب رو كردن نيست بلكه چندين عمل ديگر هم براى مسلمانان لازم است . از حسن بصرى و قتاده نقل شده است كه : يهود در عبادت خود به طرف مشرق متوجّه ميشوند و مسيحيها در آن هنگام روى به مغرب ميكردند و هر دسته‌اى مىگفتند : وظيفه و دين همين كار ما است اين آيه براى جواب آنها و جلوگيرى از آنجور عقيده نازل شد . ترجمه : 176 كار نيك بر وى كردن بسوى مشرق و مغرب نيست بلكه خوبى آن است كه آدمى به خدا و پيغمبران و فرشتگان و قرآن و روز جزا مؤمن باشد و بدوستى خدا از خويشاوندان و بيپدران و بيچارگان و در راه ماندگان و گدايان و غلامان دستگيرى كند نماز بخواند و زكات بدهد و اگر پيمان با كسى بست در آن استوار باشد و در سختيها و تنگدستى شكيبائى كند : اين گونه كسان هستند كه بدعوى ايمان راست گفتند و پرهيز گار آنها هستند و بس . سخن مفسّرين : * ( لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ ) * - 176 طبرى : مجاهد گفت كار نيك توجّه بمشرق و مغرب نيست بلكه خوبى طاعتى است كه در دل مومن ثابت شده است . مجمع البيان : بعضى قاريها « برّ » با رفع خوانده‌اند و نيز با رفع بىتشديد خوانده‌اند و هم « لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ » با تشديد و نصب راء و زيادى با خوانده‌اند .