و استفاده‌ها . و چون خواستم خداحافظى كنم صاحب خانه خواهش كرد نامه‌اى بدوستى كه در مقصد من داشت برسانم . پرسيدم وسائل نويسندگى از كجا است ؟ گفت مركب از نرمه‌ى چوب نارگل و كاغذ من از برگ آن است . و در يكى از جزاير اقيانوس كبير كه چهار صد و هشتاد و دو سال قبل كشف شده است درخت « عندم » » بقدرى بزرگ مىشود كه ساق آن را ده نفر در بغل مىگيرند سر انگشتشان به يكديگر ميرسد باز هم بدرستى دور آن را نمىتوانند فرا بگيرند و از آنگاه كه اين جزيره كشف شده است تا كنون اين درخت به همين صورت باقى است و علماى متخصّص گياه شناسى از روى نمونه‌ى آن عمرش را حساب كرده اند به اين نتيجه رسيده‌اند كه اين درخت قبل از آفرينش بشر سبز شده است . طنطاوى پس از آنكه ده لطيفه از عجايب حيوان و گياه را ياد كرده است كه ما دو نمونه‌ى آن را نوشتيم مىگويد : يكى از علماى هلند گفته است : عدّه‌اى از مردم صدر اسلام بعلوم اسلام آشنا بودند و بوسيله آن مدارج ترقّى را طى كردند و چون مردمى جاهل و كج فهم داخل اين دين شدند آن مطالب را با سليقه‌ى نارسا و كج خود سنجيدند . در نتيجه به قدرى تنزل كردند كه باسفل السافلين رسيدند . فخر : مردى در حضور عمر گفت عجب است كه صفحه‌ى شطرنج با اينكه مساحتى كم دارد اگر كسى يك مليون نوبت بازى آن را تكرار كند ممكن نيست دو بار يك جور بازى آن تكرار شود . عمر گفت عجيبتر از اين ، اين است كه مساحت صورت آدمى يك وجب در يك وجب بيشتر نيست و جاى قسمتهاى مختلف آن از بينى و ابرو و چشم و دهان تغيير نمىكند و نسبت فواصل آنها محفوظ است و با وجود اين در مشرق و مغرب عالم اگر بگردى دو نفر همانند در صورت نخواهى يافت * ( فَأَحْيا بِه الأَرْضَ ) * - 164 عبده : اين جمله را بر فرضيّه‌ى لاپلاس تطبيق مىكند و از آيات ديگر استدلال

--> ( 1 ) شايد درختى باشد كه قرمز دانه‌ى ماده‌ى رنگى از آن گرفته مىشود .