مجمع : كلمه‌ى « مع » دو معنى شده است : 1 - همره آنها است كه كومك و يارى شان مىكند چنان كه مىگويند : شاه با فلان كس همراه است . 2 - توفيق عبادت به آنها ميدهد و از معصيت نگاه‌شان ميدارد . روح البيان : « إِنَّ اللَّه مَعَ الصَّابِرِينَ » يعنى خدا همراه است با اين مردم مانند يك نفر دوست ثابت و نتيجه‌ى اين همراهى كومك و پذيرفتن دعاى آنها است و كلمه‌ى « مع » كه بصابرين وصل شده است اشاره است به اين كه صابرين جلو هستند و دنبال آنها همراهى و موافقت خداوند است زيرا آنها خود مباشر صبر هستند و آثار صبر كه اجابت دعا و كومك خداوند است در دنباله‌ى صبر است پس صابرين جلو هستند . و گفته شده است خدا با صابرين است زيرا صابرين از ياد خدا غافل و بىخود نمىشوند پس هميشه با خدا هستند ولى غير آنها از خدا بىخبر مىشوند و دور از او پس آنكه هميشه از خود با خبر است بواسطه‌ى خوددارى و صبر خدا هم با او است و اگر صبرى كه تحمّل سختى و مشقّت است با خوددارى از اضطراب و بيقرارى بود البتّه وسيله‌ايست براى هر خير و فضيلت زيرا مرتبه‌ى اوّل توبه صبر از معاصى است و اوّل پارسائى صبر از چيزهاى روا و مباح است و قدم اوّل ارادت صبر است و خواهش ترك همه چيز غير از خدا . * ( وَلا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّه أَمْواتٌ ) * - 154 روح البيان : قشيرى عارف مشهور گفته است : يعنى اگر شبح و دور نماى وجودىشان در راه خداوند نابود شده است لكن روحهاشان بوجود هميشگى باقى است . جنيد بغدادى گفته است : آنكه زندگيش به خودش وابسته است مرگش بواسطه‌ى در آمدن جان او است و آنكه زندگيش به خداوند وابسته شده است او از اين زندگى طبيعى كه مرگ تدريجى است منتقل مىشود بحيات اصلى كه زندگى حقيقى است . مثنوى : مىكند دندان بد را آن طبيب تا رهد از درد بيمارى حبيب پس زيادتها درون نقصها است مر شهيدان را حيات اندر فنا است كشف نوشته است : يعنى چه زيان است ايشان را كه از ذلّ دنيا باز رستند چون