زبانها است پس چون در دل كفر و كورى بود بر زبان بهانه جوئى و توقّع بى جا نمودار مىشود كه « المرء مخبوء تحت لسانه » شعر : مرد پنهان بود به زير زبان چون بگويد سخن بدانندش خوب گويد لبيب گويندش زشت گويد سفيه خوانندش * ( إِنَّا أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ ) * - 119 كشف الاسرار : حق درست است و راست در مقابل باطل . خواجه انصارى گفته : برگزيد اين مهتر را و برسولى بخلق فرستاد رحمت جهانيان را و نواخت بندگان را و به اين بعثت بر وى منّت نهاد و گفت « إِنَّا أَرْسَلْناكَ » به حكم آنك اين خصلتها جمله موهبت الهى است و عطاء ربّانى و هيچ چيز از آن كسب بشر نشد و مصطفى گفت : فلا فخر يعنى كه نه از روى فخر مىگويم كه آن همه موهبت الهى است و هيچ از آن اكتساب من نيست و فخر كه كنند به چيزى كنند كه مكتسب خود بود نه موهبت محض * ( وَلا تُسْئَلُ عَنْ أَصْحابِ الْجَحِيمِ ) * - 119 ابو الفتوح : عبد اللَّه عبّاس گفته است : روزى پيغمبر فرمود : كاش مىدانستم بر سر كافران كه مرده‌اند چه مىرود اين آيه نازل شد : * ( حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ) * - « 1 » 120 ابو الفتوح : از ابن عباس نقل شده كه سبب نزول اين آيه آن بود كه يهود مدينه و مسيحيان نجران انتظار داشتند كه پيغمبر بقبله‌ى آنها نماز بخواند چون قبله عوض شد آنها از اظهار دوستى خوددارى كردند اين آيه نازل شد . ابو الفتوح : بنقل از زجّاج نوشته است ملَّة خاكستر گرم بود كه خمير در

--> ( 1 ) كلمه‌ى ( ملَّت ) بر وزن فعله بفتح فاء : در قاموس نوشته است : بمعنى خاكستر گرم و « امل اللحم و الخبز » يعنى نان و گوشت را در خاكستر گرم كرد .