ابراهيم عاملي ( موثق )
157
تفسير عاملي ( فارسي )
3 - جملهى « قالَتِ الْيَهُودُ ) * - الخ » و روح خودپرستى يهود را چنين نمودار مىكنيم : لىلى آلن - خانم فرانسوى . دكتر در علوم تربيتى مىگويد « 1 » : هيچوقت صاحبان دين و پيغمبران با يكديگر اختلاف نداشتهاند كشيشها براى مردم توليد زحمت كرده و باعث اختلاف و جنگهاى مذهبى و بحث و تعصّب شدهاند . و شعبههاى مختلف دين را ز خود اختراع مىكنند و گر نه موسى و عيسى و جملهى پيغمبران يك چيز مىگفتند مخالف هم نشدند . و در تفسير صافى از حضرت امام حسن مجتبى ع نقل كرده است : عدّهاى از يهود و نصارى حضور پيغمبر رسيدند و گفتند ميان ما قضاوت كن . چون فرمود دعواى خود را بگوئيد مسيحيان ادّعاى برترى كردند بر يهود و يهود همين را نسبت بمسيحيها گفتند آنگاه پيغمبر فرمود همهى شما خطاكار و بدكار و گمراه هستيد چون شما كتاب خدا را مىخوانيد و به آن عمل نمىكنيد و گر نه تورات و انجيل موجب شفاى از كينه و عداوت و راهنماى شما به راه راست است و نجات از گمراهى است اين آيت اين اخلاق مردم ادان و متعصّب را نمودار مىكند . 4 - در جملهى « وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ » انحراف عالم نماهاى نافهم براى خودشان و ديگران يادآورى مىشود كه آنها مىگويند : عالم هستيم و كتاب داريم و بجاى راه مستقيم رفتن و ديگران را رهبرى كردن يكديگر را سرزنش مىكنند و بىارزش مىشمارند و بزرگترين عيب شخص تحصيل كرده اظهار خودپرستى و برترى از همانندان خود است و اين عقيده و گفتار اقرار بنادانى و پستى خودشان است چون آنهائى را كه با علم و كتاب سر و كار دارند و خود هم از آنها هستند به هيچ شمردهاند .
--> ( 1 ) در يكى از كتابهاى علم الاجتماع كه به اين دوران چاپ شده است و اسم آن را در نظر ندارم و دسترس به آن ندارم .