ابراهيم عاملي ( موثق )
146
تفسير عاملي ( فارسي )
چيزى مىگويد . اين آيه در جواب آنها آمد كه نسخ آيت و حكم با ماست . * ( أَوْ نُنْسِها ) * - 106 مجمع از ابو عمرو نقل شده است كه « ننسأها » با فتح نون و سين و با همزه خوانده است و ديگر قاريها « ننسها » بضمّ نون اوّل و كسر سين بدون همزه خواندهاند و معنى آن ممكن است از نسى و نسيان بمعنى ترك و سهو باشد . يعنى آن را ترك مىكنيم و يا از « نساء » بمعنى تأخير و راندن و برگذار كردن باشد و « منسأة » بمعنى عصا مشتق از آن است و معنى مىشود : آن را برگذار مىكنيم و ردّ مىكنيم و بقرائت مشهور چنين معنى مىشود : آن را ترك مىكنيم و بتدريج از ياد مردم مىبريم . * ( نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها ) * - 106 كشف : يعنى از آن حكم بهتر كه آسانتر باشد مىآوريم مثل عدّهى زن شوهر مرده يك سال بود به چهار ماه و ده روز مقرّر شد . و نيز كشف نوشته : يعنى « ما نرقّيك عن محل العبوديّة الَّا احللناك بساحات الحرّيّة ، و ما رفعنا عنك شيئا من صفات البشريّة الَّا اقمناك بشاهد من شواهد الالوهيّة » لحظه بلحظه كار دولت تو در ترقّى است و آنچه ديگران را تاج است تو را نعلين . نعلى كه بينداخت همى مركبت از پاى تاج سر سلطان شد و تا باد چنين باد . در كتب تفسير چندين حكم منسوخ نقل كردهاند كه حكم ديگرى بجاى آنها معيّن شده است . طنطاوى : در تمام آفرينش نسخ آيت و آوردن بهتر از آن جريان دارد . و تطبيق مىكند با صنايع و اختراعات جهانى كه آنچه از وسائل كار و موجبات آسايش در يك زمان منسوخ و متروك مىشود بهتر و آسانتر از آن خدا بما ميدهد چنان كه با چند گاو و آهن و رنج زياد در چند روز مقدار كمى زمين شخم مىكرديم اكنون با مقدارى آهن و نفط چندين برابر آن را به آسانى مىشكافيم اين است معنى « نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها » .